Nalatenschap zelf regelen of uitbesteden?

De vraag is zelden “alles zelf of alles uitbesteden”. Bijna elke familie doet een deel zelf en koopt een deel in. De vraag is waar de grens ligt. Die grens wordt bepaald door drie dingen: wat verplicht is, wat risico oplevert en wat u aan tijd heeft.

Wat u zelf kunt, en wat het kost

Onderdeel	Zelf te doen	Kosten als u het zelf doet	Bron
Overlijden melden bij organisaties	Ja	Porto en afschriften van de akte, € 17,80 per stuk in grote gemeenten	Gemeente Amsterdam
Contracten en abonnementen opzeggen	Ja	Geen; soms een opzegvergoeding volgens de voorwaarden	ACM ConsuWijzer
Testament opvragen	Ja	Gratis via het Centraal Testamentenregister	Notaris.nl
Keuze over de erfenis vastleggen	Ja	€ 0 bij zuiver aanvaarden; € 165 bij beneficiair aanvaarden of verwerpen	Rechtspraak
Administratie ordenen en boedelbeschrijving maken	Ja	Geen; model van de Rechtspraak	Rechtspraak
Woning waarderen voor de erfbelasting	Ja	Gratis met de WOZ-waarde	Belastingdienst
Rekeningen en polissen opsporen	Ja	Gratis via het Loket Slapende Tegoeden en de Zoekservice	NVB, Verbond van Verzekeraars
Aangifte erfbelasting en F-formulier	Ja	Gratis	Belastingdienst
Inboedel verdelen en woning leeghalen	Ja	Eigen tijd; ontruimer alleen als u dat wilt	–

Alles bij elkaar blijven de vaste kosten van zelf doen onder een paar honderd euro. Wat het kost, is tijd: avonden en zaterdagen, maandenlang.

Wat u niet zelf kunt

Voor vier handelingen is een notaris nodig, en daar is geen weg omheen.

De verklaring van erfrecht, als een bank of een andere organisatie erom vraagt.

De overdracht van een woning, ook als een erfgenaam hem overneemt.

Het ongedaan maken van de wettelijke verdeling, binnen drie maanden en bij notariële akte.

De vestiging van een vruchtgebruik op een woning.

Dat zijn aktes met een prijs per akte plus uren. Alles eromheen, van het verzamelen van de stukken tot het aanleveren van de gegevens, kunt u zelf doen en scheelt uren.

Wanneer uitbesteden verstandig is

De Rechtspraak noemt de situaties waarin zij advies aanraadt. Een onderneming, veel waardevolle bezittingen, een minderjarige erfgenaam, een erfgenaam onder bewind of curatele, een onterfd kind, of onenigheid. Daar komt de negatieve nalatenschap bij, waar de regels van de vereffening streng zijn.

In die situaties is uitbesteden geen luxe. Een fout kost meer dan het advies. Een verkeerd uitgelegd testament leidt tot een verkeerde verdeling. Een vereffening die niet volgens de regels gaat, kan een erfgenaam persoonlijk aansprakelijk maken.

Buiten die situaties is uitbesteden een keuze voor tijd. Wie een drukke baan heeft, ver weg woont of het emotioneel niet kan opbrengen, koopt uren in. Dat is legitiem, zolang u weet dat u tijd koopt en geen zekerheid.

Wat uitbesteden kost

Vorm	Wat het kost	Bron
Notaris voor alleen de aktes	Aktekosten plus de uren voor die aktes	Notaris.nl
Notaris voor de hele afwikkeling	Alle uren; hangt af van omvang, familie, orde van de administratie	Notaris.nl
Executeur uit het testament	1 procent van het vermogen op de sterfdag, tenzij anders bepaald	Burgerlijk Wetboek 4:144
Vereffenaar via de rechter	Loon dat de rechter vaststelt	Burgerlijk Wetboek 4:206
Opzegdienst via de uitvaartverzorger	Gratis bij Nabestaandenloket, als uw uitvaartverzorger meedoet	Site Nabestaandenloket, 9 september 2026
Online hulpmiddel	€ 89 bij Nabestaandenplanner; € 150 bij Doehetzelf Nalatenschap	Prijspagina’s, 9 september 2026

De eerste twee regels zijn het verschil dat ertoe doet. Alleen de aktes uitbesteden is een fractie van de hele afwikkeling uitbesteden.

Rekenvoorbeeld

Een moeder overlijdt. Koopwoning, € 25.000 spaargeld, twee dochters die het eens zijn, geen testament. De bank vraagt een verklaring van erfrecht.

Uitbesteden. De dochters geven de notaris de hele afwikkeling. Verklaring van erfrecht, contact met de bank en de organisaties, boedelbeschrijving, aangifte erfbelasting, verkoop en levering van de woning. De notaris maakt al die uren. Vraag een offerte; een bedrag noemen zou hier verzonnen zijn.

Zelf doen met de notaris voor de aktes. De dochters melden, zeggen op, ordenen en doen de aangifte zelf. De notaris maakt de verklaring van erfrecht en later de leveringsakte. Vaste kosten: vijf afschriften van de akte van overlijden, € 89, en de twee notarisaktes.

Tussenvorm. Als bij de tweede manier, plus één adviesgesprek bij de notaris aan het begin en een controle van de verdeling aan het einde. Twee afspraken tegen uurtarief.

Voor de meeste families is de tussenvorm de beste verhouding tussen geld en zekerheid.

Wat in uw situatie zelf kan en waar u hulp bij nodig heeft, hangt af van de nalatenschap. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Tijd is de verborgen kostenpost

Zelf doen kost tijd, en die tijd is niet gelijk verdeeld. Meestal doet één erfgenaam het werk, en de anderen kijken toe.

Spreek daarom vooraf af wie wat doet, en of degene die het meeste doet daar iets voor krijgt. De wet geeft geen loon aan een erfgenaam die zonder executeursbenoeming het werk doet; een afspraak kan dat wel.

Verdeel het werk in stukken die één persoon kan dragen: één doet de bank en de belasting, één de woning, één de organisaties. Zo blijft het overzicht en blijft de verhouding goed.

Wat de ander beter doet

Wie uitbesteedt, krijgt iets wat een hulpmiddel niet biedt: iemand die het voor u doet en daarvoor aansprakelijk is. Een notaris draagt de verantwoordelijkheid voor zijn aktes en zijn advies. Een executeur handelt namens u.

Een hulpmiddel zoals het onze zet de stappen, termijnen en organisaties op een rij en houdt bij wat is gedaan. Het doet niets voor u en adviseert niet. Wie dat wel wil, is bij de notaris beter af.

Wat er vaak misgaat

Alles wordt uitbesteed, ook het werk dat de familie zelf had kunnen doen, en de nota bestaat vooral uit uren voor ordenen en corresponderen.

Alles wordt zelf gedaan bij een negatieve nalatenschap, en de vereffening gaat niet volgens de regels.

De erfgenaam die het werk doet, krijgt er niets voor, en de verhoudingen lijden eronder.

De notaris wordt pas gebeld als er al fouten zijn gemaakt.

Er wordt betaald voor een opzegdienst of een hulpmiddel dat de familie in haar situatie niet nodig had.

Veelgestelde vragen

Wat kost het als ik de nalatenschap zelf regel?

Hooguit enkele honderden euro’s aan vaste kosten: afschriften van de akte van overlijden, en € 165 griffierecht als u beneficiair aanvaardt. De rest is tijd.

Wanneer moet ik een notaris inschakelen?

Voor een verklaring van erfrecht, de overdracht van een woning, het ongedaan maken van de wettelijke verdeling en het vestigen van een vruchtgebruik. Voor al het andere is de notaris een keuze.

Is uitbesteden duurder dan zelf doen?

In geld ja, in tijd nee. Alleen de aktes uitbesteden is een fractie van de hele afwikkeling uitbesteden. Vraag een offerte voor het verplichte deel en beslis daarna over de rest.

Kan een online hulpmiddel de notaris vervangen?

Nee. Een hulpmiddel zet stappen, termijnen en organisaties op een rij. De aktes en het advies blijven bij de notaris. Wel komt u er geordend aan, en dat scheelt uren.