Wat moet u regelen na een overlijden?

Er is veel dat moet, en nog veel meer dat lijkt te moeten. Deze pagina zet die twee uit elkaar. Wat hier staat is de volgorde van de eerste dagen, met de enige drie dingen die werkelijk een termijn hebben.

De rest — de bank, de verzekeraars, de abonnementen, de erfbelasting — komt daarna. Niet omdat het onbelangrijk is, maar omdat het kan wachten en u nu andere dingen aan uw hoofd heeft.

De drie dingen die wel moeten

Een arts stelt de dood vast en maakt de verklaring van overlijden op. Bij een overlijden thuis belt u de huisarts of de huisartsenpost; in een ziekenhuis of verpleeghuis gebeurt dit vanzelf.

De gemeente krijgt aangifte van overlijden. Meestal doet de uitvaartondernemer dat, maar u mag het zelf doen. U doet aangifte in de gemeente waar iemand is overleden, niet waar hij woonde.

De uitvaart vindt plaats binnen de wettelijke termijn. Niet eerder dan 36 uur en niet later dan zes werkdagen na het overlijden. Weekenden en feestdagen tellen niet mee als werkdag.

Die 36 uur bestaan om twee redenen. De politie kan onderzoek doen als er vragen zijn over de doodsoorzaak, en nabestaanden krijgen tijd om de uitvaart te regelen.

Meer is er in de eerste dagen niet verplicht. Alles wat daarna komt, heeft een ruimere termijn of helemaal geen.

De wettelijke termijnen op een rij

Wat	Termijn
Uitvaart niet eerder dan	36 uur na het overlijden
Uitvaart uiterlijk	de 6e werkdag na het overlijden
Aangifte van overlijden bij de gemeente	vóór de uitvaart
As bewaren door het crematorium	minimaal 1 maand
Aangifte erfbelasting, overlijden vanaf 2026	20 maanden
Aangifte inkomstenbelasting van de overledene	vóór 1 mei na het overlijdensjaar

Wilt u eerder dan 36 uur begraven of cremeren, dan heeft u toestemming nodig van de officier van justitie en van de burgemeester. Lukt de uitvaart niet binnen zes werkdagen, dan geeft de burgemeester daarvoor toestemming. Zie Alle wettelijke termijnen na een overlijden op een rij.

De eerste dagen, in volgorde

1. Bel een arts. Die stelt de dood vast en maakt de verklaring van overlijden op: het A-formulier en de gesloten B-envelop. Zonder die verklaring kan er niets geregeld worden.
2. Bel een uitvaartondernemer, of doe het zelf als u dat wilt. Kijk eerst of er een uitvaartverzekering of een uitvaartwens op papier staat.
3. Doe aangifte van overlijden bij de gemeente waar iemand is overleden. Neem de verklaring van overlijden mee, een identiteitsbewijs van uzelf en van de overledene. Zie Aangifte van overlijden doen bij de gemeente.
4. Vraag meteen meerdere afschriften van de akte van overlijden aan. U heeft er meer nodig dan u denkt: voor de bank, de verzekeraar, het pensioenfonds.
5. Regel de uitvaart binnen de termijn van 36 uur tot zes werkdagen.
6. Wacht met de rest. Na de uitvaart begint de administratie, en daarvoor is ruim de tijd.

Welke organisaties er in uw situatie meespelen, verschilt sterk per huishouden. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt en welke termijn als eerste afloopt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Wat vanzelf gaat en wat niet

De gemeente verwerkt het overlijden in de Basisregistratie Personen. Een aantal instanties krijgt daaruit automatisch bericht, waaronder de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank. Ook de zorgverzekering en de zorgtoeslag stoppen vanzelf.

Wat níét automatisch gaat, is alles wat een contract is: de bank, de verzekeraars, de energieleverancier, het telefoonabonnement, de krant, de sportschool. Die moet u zelf opzeggen of overzetten.

Het onderscheid is lastig te onthouden, en de gevolgen verschillen. Bij een vergeten abonnement loopt er geld door. Bij een vergeten verzekering kan dekking vervallen. Zie Wat wordt automatisch doorgegeven na een overlijden en wat niet?.

Wie doet wat

In de eerste dagen is het praktisch om één persoon aan te wijzen die het contact met de gemeente en de uitvaartondernemer doet. Dat voorkomt dubbel werk en tegenstrijdige afspraken.

Is er een executeur benoemd in het testament, dan heeft die een formele rol bij de afwikkeling van de nalatenschap. Voor de uitvaart zelf is dat niet automatisch dezelfde persoon.

Verdeel het werk daarna op wat mensen kunnen opbrengen. Iemand die de administratie aankan, hoeft niet ook de telefoontjes te doen. Zie Wie regelt wat na een overlijden?.

Wat de eerste weken vooral kost: telefoontjes

Nabestaanden schrikken zelden van de moeilijkheid van het werk, maar wel van de hoeveelheid. Een gemiddeld huishouden heeft contact met tien tot vijftien organisaties. Bij elk daarvan gaat het om hetzelfde: melden, een akte opsturen, wachten, en soms opnieuw bellen.

Dat is te verdelen. Eén persoon houdt de lijst bij, anderen nemen elk een paar organisaties over. Noteer per organisatie wanneer u belde, met wie u sprak en wat er is afgesproken. Dat scheelt later het halve gesprek opnieuw voeren.

Houd ook bij welke stukken u waarheen heeft gestuurd. Akten raken kwijt, en een tweede exemplaar aanvragen kost weer weken.

Alles wat er in het eerste jaar kan spelen, staat in het complete overzicht na een overlijden. Het is ingedeeld in 4 fasen.

Geld in de eerste weken

Twee dingen zorgen in het begin voor onrust rond geld.

De rekening van de overledene kan geblokkeerd worden zodra de bank het overlijden weet. Bij een en/of-rekening blijft de andere rekeninghouder meestal gewoon kunnen pinnen, maar dat verschilt per bank.

En de uitvaartnota komt snel. Veel banken betalen die rechtstreeks aan de uitvaartondernemer, ook als de rekening verder geblokkeerd is. Vraag daarnaar voordat u zelf duizenden euro’s voorschiet.

Loopt er een uitkering of pensioen, dan stopt dat meestal per de maand van overlijden. Te veel uitbetaalde bedragen worden later teruggevorderd; reken daar op en geef ze niet uit.

Wat er vaak misgaat

Er wordt te veel tegelijk gedaan. De bank bellen op dag twee heeft geen zin: die heeft de akte van overlijden nodig, en die heeft u pas na de aangifte.

Er wordt maar één afschrift van de akte aangevraagd. Bijna elke organisatie wil een eigen exemplaar, en achteraf bijbestellen kost weken.

De B-envelop wordt geopend. Die is voor het CBS en moet gesloten blijven.

Abonnementen worden opgezegd vóórdat duidelijk is of de partner ze overneemt. Een opgezegd energiecontract terugdraaien is lastiger dan het overzetten.

De erfenis wordt aanvaard zonder te weten of er schulden zijn. Dat is een beslissing met gevolgen; neem daar de tijd voor.

Veelgestelde vragen

Moet ik meteen een uitvaartondernemer bellen?

Niet meteen, maar wel snel: de uitvaart moet binnen zes werkdagen plaatsvinden. Kijk eerst of er een verzekering of een uitvaartwens is; dat bepaalt vaak bij wie u terechtkomt.

Wat als ik de eerste dagen niets kan?

Dan regelt iemand anders het. De aangifte van overlijden mag door iedereen worden gedaan die van het overlijden weet, en de uitvaartondernemer doet dit in de praktijk bijna altijd.

Hoe lang heb ik voor de administratie?

Veel langer dan het voelt. De erfbelasting heeft sinds 2026 een termijn van twintig maanden, en de meeste organisaties hebben helemaal geen termijn. Zie Wat u de eerste weken juist nog niet moet doen.

Moet ik de woning meteen leeghalen?

Nee, en bij een huurwoning hangt het af van de opzegtermijn van de verhuurder. Begin er niet aan voordat duidelijk is wie de erfgenamen zijn en of de erfenis wordt aanvaard.

Wie betaalt de uitvaart?

De kosten zijn een schuld van de nalatenschap. Vaak schiet één nabestaande voor; zet dat op papier met het bedrag en de datum, zodat het verrekend kan worden.