Partnerpensioen: hoe werkt het?

Wie jarenlang in loondienst werkte, bouwde niet alleen pensioen op voor zichzelf. In bijna elke regeling zit een partnerpensioen: een uitkering aan de achterblijvende partner, levenslang. Het komt niet vanzelf, en hoeveel het is, staat nergens anders dan in het reglement van het fonds.

Wat partnerpensioen is

De Rijksoverheid noemt het aanvullend nabestaandenpensioen van de werkgever: werkte uw partner in loondienst, dan krijgt u meestal een aanvullend nabestaandenpensioen van de werkgever van uw partner. Het wordt uitgekeerd door het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar waarbij de werkgever de regeling had ondergebracht.

Twee dingen bepalen of het er is en hoe hoog.

Situatie	Hoe het partnerpensioen wordt bepaald
Overlijden ná de pensioendatum	Een percentage van het opgebouwde ouderdomspensioen, vaak 70 procent, volgens het reglement
Overlijden vóór de pensioendatum, nieuwe pensioenregels	Een percentage van het laatste loon, ongeacht het aantal gewerkte jaren
Overlijden vóór de pensioendatum, oude regels	Wat het reglement bepaalt: op opbouwbasis of op risicobasis
Overledene zat zonder werk	Alleen als de dekking doorliep of was bijverzekerd

De Rijksoverheid schrijft dat de nieuwe regels uiterlijk 1 januari 2028 gelden. Tot een fonds is overgestapt, geldt het oude reglement. Vraag het fonds welk reglement op de dag van overlijden gold.

Wie partner is voor het fonds

Bij de wet is dat duidelijk voor gehuwden en geregistreerde partners. Bij samenwoners bepaalt het reglement. Veel fondsen vragen een notarieel samenlevingscontract, of een aanmelding van de partner tijdens het leven.

Was de partner niet aangemeld en eist het reglement dat wel, dan kan het fonds weigeren. Vraag altijd na, ook als u vermoedt dat het niet is geregeld; sommige fondsen accepteren een bewijs van samenwonen achteraf.

Een ex-partner kan recht hebben op bijzonder partnerpensioen: het deel dat tijdens het huwelijk werd opgebouwd, tenzij daar bij de scheiding van is afgezien. Dat gaat af van het partnerpensioen van de huidige partner.

Zo vraagt u het aan

1. Vind alle pensioenuitvoerders. De jaaropgaven, de pensioenoverzichten in de administratie en de bankafschriften wijzen de weg. Ook oude werkgevers kunnen een klein pensioen hebben achtergelaten.
2. Meld het overlijden bij elk fonds, met een kopie van de akte van overlijden en uw eigen gegevens. Fondsen horen het vaak via de Basisregistratie Personen, maar niet altijd snel.
3. Vraag om de opgave van het partnerpensioen en om het reglement dat op de dag van overlijden gold.
4. Lever de gevraagde stukken: identiteitsbewijs, bewijs van de relatie bij samenwonen, rekeningnummer, en soms een verklaring van erfrecht.
5. Controleer de eerste betaling op bedrag, ingangsdatum en inhoudingen. Het partnerpensioen gaat meestal in op de eerste dag van de maand na het overlijden.
6. Geef het nieuwe inkomen door aan Dienst Toeslagen, en aan de SVB als u een Anw-uitkering heeft. Het partnerpensioen gaat niet van de Anw af, maar de SVB wil het wel weten.

Wat u niet moet verwachten

Een partnerpensioen is zelden hoog genoeg om het wegvallende inkomen te vervangen. Bij een overlijden na de pensioendatum is het een deel van het ouderdomspensioen. Bij een overlijden daarvoor is het een percentage van het loon, zoals de werkgever dat met de vakbond of ondernemingsraad heeft afgesproken.

Soms is er niets. De Rijksoverheid wijst erop dat een pensioenregeling geen afspraken over nabestaandenpensioen hoeft te bevatten. Ook stopt de dekking drie of zes maanden na het einde van een dienstverband, als iemand zich niet bijverzekert.

Ook uitruil speelt een rol. Wie bij pensionering partnerpensioen heeft uitgeruild voor een hoger ouderdomspensioen, laat een lager of geen partnerpensioen na. Dat moest de partner destijds mee ondertekenen.

Welke fondsen in uw situatie een partnerpensioen kunnen uitkeren en wat u daarvoor moet aanleveren, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Belasting en toeslagen

Partnerpensioen is inkomen. Het fonds houdt loonheffing in, en u geeft het op in de aangifte inkomstenbelasting. De loonheffingskorting mag u bij één inkomen gebruiken.

Voor de erfbelasting geldt een aparte regel: de waarde van een nabestaandenpensioen verlaagt de partnervrijstelling, met de helft van die waarde, tot een minimum. Het pensioen zelf wordt niet belast met erfbelasting; de aangifte erfbelasting vraagt er wel naar.

Voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget telt het partnerpensioen mee als inkomen. Geef het door zodra de eerste betaling bekend is.

Wat er vaak misgaat

De partner wacht op een brief van het fonds die niet komt, en vraagt maanden te laat aan.

Alleen het laatste fonds wordt aangeschreven; oude werkgevers blijven buiten beeld.

Een samenwonende partner blijkt nooit aangemeld, en niemand vraagt of het fonds alsnog een bewijs accepteert.

Het partnerpensioen wordt niet doorgegeven aan Dienst Toeslagen, en de toeslag wordt later teruggevorderd.

Bij de aangifte erfbelasting wordt de waarde van het pensioen niet opgegeven, terwijl die de partnervrijstelling beïnvloedt.

Als het fonds het overlijden al kent

Steeds meer fondsen krijgen het overlijden via de Basisregistratie Personen en schrijven de partner uit zichzelf aan. Komt zo’n brief, controleer dan of het fonds de juiste partner en de juiste ingangsdatum heeft. Een fonds dat een oude scheiding niet heeft verwerkt, kan een ex-partner aanschrijven.

Reageer op de brief met de gevraagde stukken en bewaar een kopie. Het fonds keert pas uit als het dossier compleet is; elke ontbrekende bijlage kost een maand.

Meer dan één partnerpensioen

Bij meerdere fondsen ontvangt u meerdere partnerpensioenen, elk met een eigen inhouding van loonheffing. Samen kunnen die ervoor zorgen dat u bij de aanslag inkomstenbelasting moet bijbetalen, omdat elk fonds afzonderlijk rekent. Zet de loonheffingskorting bij één fonds en houd rekening met een bijbetaling.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog is het partnerpensioen?

Dat staat in het reglement van het fonds. Bij een overlijden na de pensioendatum een percentage van het opgebouwde pensioen; daarvoor, onder de nieuwe regels, een percentage van het laatste loon.

Moet ik het partnerpensioen zelf aanvragen?

Ja, bij elk pensioenfonds of elke verzekeraar van de overledene, met de akte van overlijden. Fondsen horen het overlijden via de Basisregistratie, maar wachten daar niet op.

Krijg ik partnerpensioen als we samenwoonden?

Dat hangt af van het reglement. Veel fondsen eisen een samenlevingscontract of een aanmelding bij leven. Vraag het altijd na.

Gaat het partnerpensioen van mijn Anw af?

Nee. Een partnerpensioen van een fonds of verzekeraar wordt niet van de Anw-uitkering afgetrokken. U moet het wel doorgeven.