Teveel ontvangen AOW of pensioen terugbetalen

Een brief van de SVB of het pensioenfonds met “u moet terugbetalen” komt hard aan, zeker in de eerste weken. Toch is het meestal een gewone verrekening. De uitkering liep door tot het einde van de maand, terwijl het recht op de dag na het overlijden stopte.

Wat er met de AOW gebeurt

De SVB hoort van het overlijden via de gemeente. U hoeft het niet zelf te melden als de overledene in Nederland woonde.

Het recht op AOW eindigt op de dag na het overlijden. De SVB betaalt de AOW per maand uit. Overlijdt iemand vroeg in de maand en is de maand al uitbetaald, dan is er te veel betaald over de rest van die maand.

De SVB verrekent dat eerst met het vakantiegeld dat nog openstaat. Het vakantiegeld is opgebouwd vanaf mei tot en met de dag van overlijden en wordt op de rekening van de overledene gestort. Blijft er na die verrekening nog een bedrag over, dan moeten de nabestaanden dat terugbetalen. Dat is een schuld van de nalatenschap.

De brief over de AOW gaat naar het laatste adres van de overledene. De jaaropgave zit erbij; bewaar die, want de SVB stuurt hem niet digitaal.

De overlijdensuitkering van de SVB

Tegenover de terugvordering staat een uitkering die vaak wordt vergeten.

Onderdeel	Wat de SVB doet
Hoogte	Eén maand AOW, inclusief vakantiegeld
Partner die met de overledene samenwoonde	Krijgt de uitkering automatisch
Kinderen jonger dan 18, als er geen partner is	Kunnen de uitkering krijgen
Andere nabestaanden	Moeten de uitkering aanvragen, binnen één jaar na het overlijden
Nalatenschap	De uitkering hoort niet bij de nalatenschap

De overlijdensuitkering gaat vanzelf naar de partner met wie de overledene samenwoonde. Leefden zij duurzaam gescheiden, dan is er geen uitkering. Is er geen partner, dan kan de uitkering naar de kinderen jonger dan 18 gaan. Anders naar degene die in gezinsverband met de overledene in één huis woonde.

Wie niets ontvangt maar denkt er recht op te hebben, neemt contact op met de SVB. De aanvraag moet binnen één jaar na het overlijden binnen zijn.

Ook bij een partner verrekent de SVB te veel betaalde AOW: dan met het vakantiegeld én met de overlijdensuitkering. De partner ziet daardoor een lager bedrag dan een volle maand AOW.

Zo handelt u het af

1. Wacht de brief van de SVB af. Die komt nadat de gemeente het overlijden heeft doorgegeven.
2. Controleer de berekening. Het te veel betaalde deel loopt van de dag na het overlijden tot het einde van de maand.
3. Controleer of de overlijdensuitkering is toegekend. Staat er niets over in de brief en is er een partner, bel dan de SVB.
4. Vraag de uitkering aan als u geen partner bent maar wel een kind jonger dan 18 of huisgenoot in gezinsverband. Dat kan tot één jaar na het overlijden.
5. Betaal de terugvordering uit de nalatenschap, niet uit eigen zak, en neem hem op in de boedelbeschrijving als schuld.
6. Bewaar de brieven bij het dossier voor de aangifte erfbelasting.

Pensioen: elk fonds heeft eigen regels

Bij een aanvullend pensioen ligt het anders dan bij de AOW. Wanneer de uitkering stopt, staat in het pensioenreglement. Sommige fondsen betalen tot en met de maand van overlijden, andere tot de dag van overlijden.

Meld het overlijden daarom zelf bij elk pensioenfonds en elke pensioenverzekeraar. Pensioenfondsen krijgen het overlijden meestal via de Basisregistratie Personen, maar niet altijd even snel.

Vraag daarbij drie dingen:

Tot welke datum is het pensioen betaald, en wordt er iets teruggevorderd.

Is er een partnerpensioen of wezenpensioen, en wie moet dat aanvragen.

Is er een overlijdensuitkering of een eenmalige uitkering volgens het reglement.

Met uw eigen DigiD kunt u op mijnpensioenoverzicht.nl niet in het overzicht van de overledene kijken. Zoek de fondsen daarom via de jaaropgaven en de bankafschriften.

Wat u niet uit eigen zak betaalt

Een terugvordering van de SVB of een pensioenfonds is een schuld van de overledene. Zij komt ten laste van de nalatenschap, net als een openstaande rekening.

Heeft u de nalatenschap nog niet aanvaard, betaal dan nog niets. Het betalen van een schuld uit de nalatenschap kan gelden als daad van zuivere aanvaarding.

Is de nalatenschap negatief, dan wordt de terugvordering meegenomen in de vereffening. De SVB en het pensioenfonds zijn dan gewone schuldeisers.

Bij een positieve nalatenschap betaalt u de terugvordering van de rekening van de overledene, zodra de bank die vrijgeeft. De schuld is aftrekbaar in de aangifte erfbelasting.

Hoe de AOW en het pensioen in uw situatie doorlopen, hangt af van de gezinssituatie en de fondsen. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Als de partner zelf AOW ontvangt

Ontving de partner een AOW voor gehuwden of samenwonenden, dan verandert die naar een AOW voor alleenstaanden. Die is hoger.

De SVB past dat zelf aan, vanaf de maand waarin de partner is overleden. De partner hoeft er niets voor te doen, maar controleert wel de eerste nieuwe specificatie.

Heeft de partner de AOW-leeftijd nog niet, dan kan er recht zijn op een nabestaandenuitkering, de Anw. De SVB noemt twee voorwaarden: de partner zorgt voor een kind jonger dan 18, of is minimaal 45 procent arbeidsongeschikt. Ook die uitkering vraagt u aan bij de SVB.

Wat er vaak misgaat

De terugvordering wordt uit eigen zak betaald, terwijl zij bij de nalatenschap hoort.

Niemand vraagt de overlijdensuitkering aan, omdat er geen partner is en de kinderen niet weten dat zij er ook recht op kunnen hebben.

Het pensioenfonds hoort pas maanden later van het overlijden, en de terugvordering wordt daardoor groter.

Het partnerpensioen wordt niet aangevraagd, omdat de partner denkt dat het vanzelf gaat.

De brieven van de SVB en het fonds ontbreken bij de aangifte erfbelasting, en de schuld wordt niet afgetrokken.

Uitkering van het UWV

Ontving de overledene een uitkering van het UWV, zoals een WW-, WIA- of Wajong-uitkering, dan stopt die ook op de dag na het overlijden. Het UWV hoort het via de gemeente.

Het UWV kent eveneens een overlijdensuitkering voor de nabestaanden. De regels over wie hem krijgt lijken op die van de SVB. Vraag het na als u geen bericht krijgt.

Let op de samenloop met de werkgever. Een werkgever mag de overlijdensuitkering van het UWV verrekenen met de wettelijke overlijdensuitkering die hij zelf verschuldigd is. Vraag bij een verrekening altijd om een specificatie.

Veelgestelde vragen

Moet ik de AOW van de laatste maand terugbetalen?

Alleen het deel na de dag van overlijden, als de maand al was uitbetaald. Dat bedrag is een schuld van de nalatenschap, niet van u persoonlijk.

Krijgt de partner nog iets van de SVB?

Ja, een overlijdensuitkering van één maand AOW met vakantiegeld. Woonde de partner met de overledene samen, dan gaat dat automatisch.

Ik ben geen partner. Kan ik de uitkering aanvragen?

Ja, als u een kind jonger dan 18 bent, of als u in gezinsverband met de overledene in één huis woonde. Vraag de uitkering aan bij de SVB, binnen één jaar na het overlijden.

Wanneer stopt het pensioen?

Dat staat in het reglement van het fonds. Sommige fondsen betalen tot het einde van de maand, andere tot de dag van overlijden. Meld het overlijden zelf en vraag het na.

Moet ik de terugvordering betalen als de erfenis negatief is?

Nee, niet uit eigen zak. Bij een negatieve nalatenschap wordt de SVB een gewone schuldeiser in de vereffening. Aanvaard dan beneficiair of verwerp.