Begraven of cremeren: de verschillen en kosten

Begraven of cremeren is de eerste grote keuze, en vaak de enige die niet meer terug te draaien is. Meestal is zij al gemaakt: door de overledene, in een gesprek, een codicil of een verzekering. Is dat niet zo, dan helpt het te weten wat beide betekenen, wat zij kosten en wat er daarna nog te beslissen valt.

Wie beslist

De Wet op de lijkbezorging is duidelijk over de volgorde. Eerst de wens van de overledene. Iedereen van 16 jaar en ouder kan zijn uitvaartwensen vastleggen in een notariële akte of in een eigenhandig geschreven, gedateerde en ondertekende verklaring. Die verklaring blijft gelden, ook als een later testament in algemene bewoordingen alles herroept.

Is er geen verklaring, dan geldt de vermoedelijke wens. Degene die het verlof tot begraven of cremeren aanvraagt, of wie in diens plaats is getreden, voorziet in de uitvaart overeenkomstig die wens, tenzij dat redelijkerwijs niet kan worden gevergd. Bij onenigheid tussen nabestaanden beslist uiteindelijk de rechter, maar de termijn van zes werkdagen loopt door.

De verschillen op een rij

Onderdeel	Begraven	Cremeren
Plaats	Op een begraafplaats, gemeentelijk of bijzonder (artikel 23)	In een crematorium
Soort graf	Algemeen graf: de houder bepaalt wie erin komt; particulier graf: uitsluitend recht, de rechthebbende bepaalt	Niet van toepassing
Grafrecht	Uitsluitend recht voor onbepaalde tijd of minimaal 10 jaar, verlengbaar met 5 tot 20 jaar (artikel 28)	Geen
Grafrust	Ruimen pas na 10 jaar, bij een particulier graf alleen met toestemming van de rechthebbende (artikel 31)	Asbus minimaal 1 maand in het crematorium (artikel 59)
Daarna	Steen of monument; onderhoud; verlenging van het recht	Bijzetten, verstrooien, meenemen of naar het buitenland (artikel 59)
Kosten	Meestal hoger door grafrechten, delven en steen; DELA noemt gemiddeld € 10.500	Meestal lager; DELA noemt gemiddeld € 8.500; Monuta vanaf € 2.250 zonder afscheid
Terugkomen op de keuze	Opgraven kan alleen met verlof van de burgemeester	Niet mogelijk

Bedragen gelezen op 20 september 2026 op de sites van DELA en Monuta; zij gelden voor die aanbieders.

Begraven: wat u nog kiest

Algemeen of particulier graf. In een algemeen graf worden meerdere overledenen begraven die elkaar niet kenden; de houder bepaalt wie. Het is goedkoper en de termijn is beperkt. In een particulier graf, ook wel eigen graf, bepaalt de rechthebbende wie erin komt, vaak twee of drie personen, en het recht is verlengbaar.

De begraafplaats. Gemeentelijke begraafplaatsen hebben tarieven in een verordening; bijzondere begraafplaatsen, zoals kerkelijke of natuurbegraafplaatsen, bepalen hun eigen tarieven en voorwaarden. Vraag naar de grafrechten, de termijn, de kosten van delven en de regels voor een steen.

De rechthebbende. Bij een particulier graf staat één persoon als rechthebbende ingeschreven. Die beslist over bijzettingen, de steen en verlenging, en krijgt de brief als de termijn afloopt. Kies iemand die bereikbaar blijft; de begraafplaats moet de rechthebbende schriftelijk informeren, maar alleen op een bekend adres.

Cremeren: wat u nog kiest

De plechtigheid. Met of zonder afscheidsdienst in de aula, met of zonder aanwezigheid bij de invoer van de kist. Een crematie zonder plechtigheid is de goedkoopste vorm van uitvaart.

De asbestemming. De as blijft minimaal een maand in het crematorium; eerder alleen met ontheffing van de officier van justitie. Daarna kiest degene die de opdracht gaf. Bijzetten in een urnenmuur, op een graf of in een bewaarplaats; verstrooien, op een daarvoor bestemd terrein, op zee of op eigen grond met toestemming van de eigenaar; meenemen naar huis; of verzenden naar het buitenland. U hoeft niet meteen te kiezen; het crematorium bewaart de as tegen een tarief.

Wat de keuze in uw situatie betekent voor de termijn, de kosten en de nalatenschap, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Als nabestaanden het niet eens zijn

Een kind wil begraven, de partner wil cremeren. De wet geeft het woord aan degene die het verlof aanvraagt, binnen de grenzen van de wens of vermoedelijke wens van de overledene. Wie het daar niet mee eens is, kan de rechter vragen om een verbod of een bevel, in kort geding vanwege de termijn. Dat gebeurt zelden. Vaker helpt het om te zoeken naar wat de overledene zelf heeft gezegd, aan wie dan ook, en dat als uitgangspunt te nemen. Een verzekering in natura is geen wilsverklaring, maar wel een aanwijzing.

Wat er vaak misgaat

De familie kiest op de dag van het overlijden zonder te zoeken naar een codicil of uitvaartwensen bij de verzekeraar.

De grafrechten en de steen worden niet meegerekend, en de begrafenis blijkt veel duurder dan de vergelijking suggereerde.

Niemand weet wie rechthebbende van het graf is, en de brief over verlenging komt bij niemand aan.

De as wordt na een maand opgehaald zonder dat de familie het eens is over de bestemming.

Bij een geschil wacht de familie op overleg tot de zesde werkdag voorbij is.

Veelgestelde vragen

Wie beslist over begraven of cremeren?

De wens van de overledene gaat voor, vastgelegd in een codicil of bekend uit gesprekken. Anders beslist degene die het verlof aanvraagt, naar de vermoedelijke wens.

Wat is duurder, begraven of cremeren?

Begraven, door de grafrechten, het delven en de steen. DELA noemt op 20 september 2026 gemiddeld € 10.500 voor een begrafenis en € 8.500 voor een crematie.

Hoe lang blijft een graf bestaan?

Een graf wordt niet geruimd binnen 10 jaar na de laatste begraving. Een particulier graf heeft een uitsluitend recht voor onbepaalde tijd of minimaal 10 jaar, verlengbaar.

Hoe lang blijft de as in het crematorium?

Minimaal een maand. Daarna kiest u voor bijzetten, verstrooien, meenemen of verzenden naar het buitenland.