Uitdelingslijst maken met voorbeeld

Een uitdelingslijst hoort bij de onaangenaamste kant van een nalatenschap: er is niet genoeg om iedereen te betalen.

Toch is het een nuttig document. Het maakt zichtbaar dat er eerlijk is verdeeld. Het beschermt u ook tegen het verwijt dat u de ene schuldeiser boven de andere heeft gesteld.

Wanneer u er een maakt

U maakt een uitdelingslijst als de nalatenschap negatief is: er is minder geld dan er aan schulden openstaat.

Is er wél genoeg om alle schulden volledig te voldoen, dan betaalt u ze gewoon en is er geen lijst nodig. De vereffening is dan klaar zodra alles is betaald.

Er is ook geen officiële bevestiging nodig dat de vereffening is afgerond. U hoeft dat aan niemand te melden.

Blijft er na betaling iets over, dan mogen de erfgenamen dat onderling verdelen.

Wat er op de lijst staat

De uitdelingslijst is een voorstel voor de betaling van een gedeelte van de schulden.

U schrijft erin hoeveel geld er in totaal beschikbaar is, en welk percentage iedere schuldeiser daarvan krijgt.

Dat percentage is niet voor iedereen gelijk. Sommige schuldeisers hebben een bijzondere positie en moeten eerst worden betaald. Dat zijn de preferente schuldeisers.

De Belastingdienst kan zo’n schuldeiser zijn. Ook de uitvaartondernemer is een preferente schuldeiser.

Pas wat er overblijft ná de preferente schuldeisers, wordt naar verhouding verdeeld over de gewone schuldeisers.

De volgorde in stappen

1. Maak de boedelbeschrijving af, zodat vaststaat wat er is en wat er openstaat.
2. Roep de schuldeisers op hun vordering in te dienen, en schrijf de bekende schuldeisers bovendien per brief aan.
3. Meld de negatieve nalatenschap bij de kantonrechter van de rechtbank in het gebied waar de overledene woonde.
4. Verkoop wat nodig is om de schulden te kunnen voldoen, en leg vast wat u verkocht en voor welke prijs.
5. Bepaal de rangorde: eerst de preferente schuldeisers, dan de gewone.
6. Stel de lijst op met het totaalbedrag en het percentage per schuldeiser.
7. Leg de lijst neer bij de boedelnotaris, of bij de griffie van de rechtbank als er geen boedelnotaris is.

Een vereenvoudigd voorbeeld

Stel dat er na verkoop van alles € 12.000 beschikbaar is en er voor € 30.000 aan schulden is aangemeld.

Schuldeiser	Vordering	Positie	Uitkering
Uitvaartonderneming	€ 6.000	Preferent	€ 6.000
Belastingdienst	€ 4.000	Preferent	€ 4.000
Zorgverzekeraar	€ 8.000	Gewoon	€ 800
Creditcardmaatschappij	€ 7.000	Gewoon	€ 700
Energieleverancier	€ 5.000	Gewoon	€ 500

De preferente schuldeisers krijgen hier hun vordering volledig. Van de € 12.000 blijft daarna € 2.000 over voor € 20.000 aan gewone vorderingen, ofwel tien procent.

Dit is een illustratie van de systematiek. De werkelijke rangorde hangt af van de aard van elke vordering, en bij twijfel is advies van een notaris of een juridisch adviseur verstandig.

De termijnen die gelden

Voor een vereffenaar staan er harde termijnen in de wet.

Hij roept de schuldeisers openlijk op hun vorderingen in te dienen vóór een datum die de kantonrechter bepaalt.

Daarna heeft hij zes maanden. Binnen die termijn legt hij een rekening en verantwoording plus een uitdelingslijst neer bij de boedelnotaris of bij de griffie van de rechtbank. De kantonrechter kan die termijn verlengen.

De neerlegging maakt hij openbaar bekend op dezelfde manier als de oproep. Bovendien informeert hij per brief de erfgenamen, de legatarissen en iedereen die zich als schuldeiser heeft gemeld.

Binnen een maand na die bekendmaking kan iedere belanghebbende opkomen tegen de rekening en verantwoording of tegen de uitdelingslijst.

Welke termijnen in uw situatie lopen, hangt af van hoe de vereffening is ingericht. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Als een lijst geen zin meer heeft

Soms is er zo weinig dat het opstellen van een lijst zinloos is.

Is duidelijk dat er al te weinig is om de belastingschulden te betalen, dan is er een uitweg. U kunt de kantonrechter via een verzoekschrift vragen de vereffening op te heffen.

Dat kan ook als de uitvaartkosten en de vereffeningskosten samen al meer zijn dan wat er in de nalatenschap zit.

Vereffeningskosten zijn bijvoorbeeld de kosten van ontruiming van de woning, taxatiekosten, opslagkosten voor waardevolle goederen, noodzakelijke notariskosten en makelaarskosten.

Uw eigen kosten, zoals reiskosten of de tijd die u erin heeft gestoken, kunt u niet ten laste van de nalatenschap brengen.

Heft de kantonrechter de vereffening op, dan krijgt u daarvan een beschikking. Staat er iets in dat u nog moet doen, dan doet u dat. De opheffing wordt ook gepubliceerd in het boedelregister.

Waarom volgorde belangrijker is dan snelheid

De meest gemaakte fout is begrijpelijk: er komt een dringende rekening binnen en die wordt betaald.

Begin pas met betalen als u het totaaloverzicht heeft. Pas dan weet u of er genoeg is en welke schuld als eerste moet.

Alleen de uitvaartkosten mag u alvast betalen. Voor de rest geldt: wachten.

Betaalt u een gewone schuldeiser volledig terwijl er een preferente schuldeiser onbetaald blijft, dan kan die laatste bij u aankloppen. Bij beneficiaire aanvaarding raakt u daarmee juist de bescherming kwijt die u wilde hebben.

Wat u vastlegt

Een uitdelingslijst staat of valt met de administratie eronder.

Bewaar per schuldeiser de opgave van de vordering en de datum daarvan.

Bewaar van elke verkoop wat u heeft verkocht en tegen welke prijs. Een schuldeiser die niet zijn hele vordering krijgt, mag u vragen dat aan te tonen.

Bewaar het bewijs van elke betaling die u doet, met datum en bedrag.

Bewaar ten slotte de brieven waarmee u schuldeisers heeft opgeroepen, en de reacties daarop. Samen vormen die stukken het bewijs dat u de vereffeningsregels heeft gevolgd.

Wat er vaak misgaat

Er wordt betaald op volgorde van aandringen in plaats van op volgorde van rangorde.

De negatieve nalatenschap wordt niet gemeld bij de kantonrechter, waardoor er geen toezicht is en aanwijzingen uitblijven.

De lijst wordt wel gemaakt maar niet neergelegd, zodat belanghebbenden er niet tegen kunnen opkomen.

Er wordt geen rekening gehouden met vereffeningskosten die nog moeten komen, waardoor het uitgekeerde percentage achteraf te hoog blijkt.

Erfgenamen keren alvast iets aan zichzelf uit. Dat mag pas als alle schulden zijn voldaan.

Wanneer u hulp inschakelt

Het maken van een uitdelingslijst is ingewikkeld, en de Rechtspraak zegt dat ook met zoveel woorden.

De regels staan in de richtlijnen voor vereffening van nalatenschappen, die de Rechtspraak publiceert. Daarin staan ook voorbeeldbrieven.

Loopt u vast op de rangorde tussen schuldeisers, dan is dat het moment om advies te vragen. Bij een notaris, of bij een andere juridisch adviseur met kennis van het erfrecht.

Dat hoeft geen volledige opdracht te zijn. Een uur meekijken op uw eigen lijst is vaak genoeg om te weten of de rangorde klopt.

Het verschil met een gewone afrekening

Een uitdelingslijst wordt vaak verward met de afrekening die u aan erfgenamen stuurt. Het zijn twee verschillende stukken met een ander publiek.

De uitdelingslijst is voor schuldeisers. Hij laat zien hoeveel geld er is en welk percentage ieder van hen krijgt. Hij wordt neergelegd waar belanghebbenden hem kunnen inzien, en er kan tegen worden opgekomen.

De afrekening is voor erfgenamen. Die komt pas aan de orde als alle schulden zijn voldaan en er iets overblijft.

Bij een negatieve nalatenschap komt u aan de tweede dus nooit toe. Er is niets te verdelen, en erfgenamen ontvangen niets.

Dat is voor familie soms moeilijk te aanvaarden, zeker als er wel bezittingen waren. Leg daarom vroeg uit dat bezittingen niet hetzelfde zijn als een positief saldo, en dat de schulden eerst moeten.

Veelgestelde vragen

Wanneer hoef ik geen uitdelingslijst te maken?

Als er genoeg is om alle schulden volledig te betalen. U betaalt ze dan gewoon, en de vereffening is daarmee klaar. Er is geen bevestiging van de rechtbank nodig.

Wie krijgt als eerste betaald?

De preferente schuldeisers. De Belastingdienst kan er een zijn, en ook de uitvaartondernemer is preferent. Pas daarna komen de gewone schuldeisers aan de beurt.

Waar leg ik de lijst neer?

Bij het kantoor van de boedelnotaris. Is er geen boedelnotaris, dan bij de griffie van de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene.

Kan een schuldeiser bezwaar maken?

Ja. Binnen een maand na de openbare bekendmaking van de neerlegging kan iedere belanghebbende opkomen tegen de rekening en verantwoording of tegen de uitdelingslijst.