Wie moet de aangifte erfbelasting doen?

De aangifte erfbelasting gaat over de hele nalatenschap en bevat per erfgenaam wat hij of zij verkrijgt. Dat maakt de vraag wie hem invult praktisch: het is één formulier, geen formulier per persoon.

De aangiftebrief bepaalt wie aan zet is

De Belastingdienst stuurt meestal binnen vier maanden na het overlijden een brief waarin staat of er aangifte gedaan moet worden.

Is er een executeur benoemd in het testament, dan gaat die brief naar de executeur. Die doet dan de aangifte voor alle verkrijgers — niet alleen voor zichzelf, en ook voor mensen die alleen een legaat krijgen.

Is er geen executeur, dan gaat de brief naar de erfgenamen. In de praktijk pakt één van hen het op, met de gegevens van de anderen erbij.

Ook zonder brief kan er een plicht zijn

Geen brief ontvangen betekent niet automatisch dat u niets hoeft te doen. Erft u meer dan uw vrijstelling, dan moet er erfbelasting betaald worden en moet u zich melden.

Uw vrijstelling hangt af van uw relatie tot de overledene. Voor een partner is dat € 828.035, voor een broer, neef of vriend € 2.769. Zie Vrijstellingen erfbelasting 2026 per relatie om te bepalen of u erboven uitkomt.

Twijfelt u, dan is de veilige route: aangifte doen. Een aangifte die op nul uitkomt kost u niets; een verzwegen verkrijging wel.

Ontvangt u wel een brief maar bent u geen erfgenaam — bijvoorbeeld omdat u verworpen heeft — reageer dan toch. Laat de Belastingdienst weten waarom er voor u niets te verkrijgen valt. Dan klopt het dossier en volgt er geen aanslag die u later moet aanvechten.

Wie hoort er in de aangifte

In de aangifte staan alle verkrijgers, niet alleen de erfgenamen. Dat verschil is groter dan het lijkt.

Erfgenamen krijgen een aandeel in de hele nalatenschap, inclusief de schulden. Legatarissen krijgen één specifiek ding: een bedrag, een sieraad, een auto. Ook zij verkrijgen, en ook zij betalen erfbelasting als ze boven hun vrijstelling uitkomen.

Daarnaast tellen uitkeringen mee die door het overlijden tot stand komen, bijvoorbeeld uit een levensverzekering. Wie zo’n uitkering krijgt, verkrijgt voor de erfbelasting — ook als die persoon verder niets uit de nalatenschap krijgt.

Welke verkrijgers er in uw situatie zijn, is niet altijd meteen duidelijk. Doe de Regelcheck om te zien wie er in uw geval in de aangifte horen. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Vergeet ook de verkrijgers niet die zelf denken buiten de nalatenschap te vallen. Denk aan een buurvrouw met een legaat van € 5.000, of aan een kleinkind met een spaarrekening op zijn naam. Ook een goed doel met een vast bedrag is verkrijger. Zij horen allemaal in dezelfde aangifte.

Zo verdeelt u het werk

1. Kijk of er een executeur is. Staat die in het testament, dan is de verantwoordelijkheid daarmee belegd en hoeft u niets af te spreken.
2. Wijs anders één invuller aan. Eén persoon met alle gegevens voorkomt tegenstrijdige opgaven en dubbel werk.
3. Verzamel per erfgenaam de gegevens: burgerservicenummer, relatie tot de overledene en het aandeel volgens testament of wet.
4. Laat de anderen meelezen vóór het indienen. Iedere erfgenaam blijft verantwoordelijk voor de juistheid van zijn eigen gegevens.
5. Bewaar de bevestiging en de onderbouwing op een plek waar alle erfgenamen erbij kunnen.

Wat u regelt vóór u begint

Eén invuller werkt alleen als die ook de gegevens heeft. Spreek daarom aan het begin vier dingen af.

Wie vult in. Eén naam, ook als iedereen meeleest.

Welke gegevens ieder aanlevert: burgerservicenummer, adres, relatie tot de overledene, en bij een legaat de omschrijving daarvan.

Waar de stukken komen te staan. Een gedeelde map waar alle erfgenamen bij kunnen, voorkomt dat één persoon alles in een mailbox heeft.

Wie de aanslagen betaalt en hoe dat verrekend wordt. Vooral bij een wettelijke verdeling is dat een gesprek dat u beter vooraf voert dan achteraf.

Als erfgenamen ver weg of onbereikbaar zijn

Woont een erfgenaam in het buitenland, dan verandert dat niets aan de aangifte. Woonde de overledene in Nederland, dan geldt de Nederlandse erfbelasting voor alle verkrijgers.

Wel kost het tijd. Denk aan een burgerservicenummer van iemand die nooit in Nederland gewoond heeft. Of aan een handtekening die per post moet, en een tijdsverschil van acht uur. Begin er vroeg mee.

Is een erfgenaam onvindbaar, dan is dat een juridische kwestie die u niet zelf oplost. Schakel een notaris in; die kan onderzoek doen en zo nodig maatregelen treffen. Meld de situatie ook bij de Belastingdienst voordat de termijn verstrijkt.

De executeur: taken en grenzen

Een executeur is in het testament aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. Voor de erfbelasting betekent dat één ding heel concreet: de executeur doet de aangifte voor alle verkrijgers.

Daar hoort bij dat hij de gegevens van iedereen verzamelt, ook van legatarissen die verder niets met de afwikkeling te maken hebben. Erfgenamen zijn verplicht die gegevens aan te leveren; zonder burgerservicenummer komt de aangifte niet rond.

De grenzen zijn er ook. Een executeur beslist niet over de verdeling van de nalatenschap tenzij het testament hem die bevoegdheid geeft. En hij is niet persoonlijk aansprakelijk voor de erfbelasting van de anderen: iedere verkrijger krijgt zijn eigen aanslag.

Het loon van de executeur is geen aftrekbare uitvaartkostenpost. Wat hij ontvangt volgt uit het testament of uit de wet, en dat is een verdelingskwestie tussen de erfgenamen.

Wil de executeur de taak niet, dan kan hij die weigeren. Doe dat dan meteen en schriftelijk, zodat de erfgenamen weten dat zij aan zet zijn.

Wat er vaak misgaat

Iedere erfgenaam vult zijn eigen formulier in. Dat levert tegenstrijdige opgaven op over dezelfde nalatenschap, en daarmee vragen van de Belastingdienst.

De executeur denkt alleen voor zichzelf aangifte te hoeven doen. Een executeur doet het voor alle verkrijgers.

Legatarissen worden vergeten omdat ze “geen erfgenaam” zijn. Ze verkrijgen wel, en horen dus in de aangifte.

Er wordt gewacht op de brief die niet komt, terwijl de termijn doorloopt. Zie De nieuwe aangiftetermijn van 20 maanden per 2026.

De invuller krijgt de gegevens niet op tijd van de anderen en gaat maar vast beginnen met schattingen. Een aangifte met geschatte burgerservicenummers of bedragen levert vrijwel altijd vragen op, en daarmee vertraging voor iedereen.

Veelgestelde vragen

Mag ik de aangifte door een notaris laten doen?

Ja. Veel mensen laten dat doen bij een nalatenschap met een onderneming, buitenlands vermogen of een vruchtgebruik. De notaris werkt dan met een machtiging; u blijft zelf verantwoordelijk voor wat er wordt opgegeven.

Ik ben erfgenaam maar woon in het buitenland. Wat nu?

U doet gewoon mee in dezelfde aangifte. Woonde de overledene in Nederland, dan geldt de Nederlandse erfbelasting, ongeacht waar u zelf woont.

Wie betaalt de erfbelasting, de nalatenschap of ieder apart?

Ieder betaalt over zijn eigen verkrijging, maar erfgenamen spreken vaak af om het uit de nalatenschap te voldoen vóór de verdeling. Dat is een onderlinge afspraak, geen fiscale regel.

Wat als erfgenamen het onderling niet eens worden?

De aangifte gaat over de waarde op de overlijdensdatum en over ieders aandeel volgens testament of wet. Een onenigheid over de verdeling van spullen hoeft de aangifte niet tegen te houden.

Moet een minderjarig kind zelf aangifte doen?

Nee. De ouder of voogd handelt namens het kind; het kind staat wel als verkrijger in de aangifte, met zijn eigen vrijstelling.