BEM-clausule bij een minderjarige erfgenaam

Erft een kind van twaalf € 20.000 van zijn opa, dan kan dat geld niet zomaar op de spaarrekening van de ouders. Vaak vraagt de notaris, de bank of de kantonrechter om een rekening met een BEM-clausule. Wat dat is en hoe u ermee omgaat, staat hieronder.

Wat een BEM-clausule is

De Rechtspraak omschrijft het zo: een bankrekening met een BEM-clausule is een geblokkeerde bankrekening op naam van een kind jonger dan 18 jaar. De wettelijke vertegenwoordiger van het kind kan er alleen met toestemming van de kantonrechter geld van opnemen.

BEM staat voor Belegging Erfenis en andere gelden Minderjarigen. De clausule eindigt automatisch als het kind 18 wordt. Het kind wordt dan eigenaar van het geld en kan er vrij over beschikken.

Kenmerk	Hoe het werkt
Op wiens naam	Het kind
Wie beheert	De ouder(s) met gezag of de voogd
Opnemen	Alleen met machtiging van de kantonrechter
Rente en beleggen	Blijft op de rekening; keuze van de bank en de beheerder
Einde	Automatisch op de 18e verjaardag

Wanneer zo’n rekening wordt gebruikt

De Rechtspraak noemt twee situaties.

Iemand wil geld geven of nalaten aan een kind en eist dat het wordt vastgezet. Een grootouder kan dat in het testament bepalen; de notaris regelt dan dat het erfdeel op een BEM-rekening komt.

Of het is verplicht, omdat een verzekeraar anders geen schadevergoeding voor het kind uitkeert.

Daar komt in de praktijk een derde bij. De kantonrechter kan bij een erfenis, of bij het toezicht op het vermogen van een kind, bepalen dat het geld op een geblokkeerde rekening moet. Dat gebeurt vaker bij een voogd dan bij ouders, omdat er bij voogdij altijd toezicht is.

De rekening openen

De bank opent de rekening op naam van het kind, met de clausule. Welke documenten de bank wil zien, verschilt. De Rechtspraak noemt als voorbeelden een vaststellingsovereenkomst bij een schadevergoeding, of een verklaring van erfrecht en het testament bij een erfenis. Ook een uitspraak waarin de rechter de clausule verplicht stelt, kan volstaan.

Heeft u nog geen uitspraak, dan kunt u de kantonrechter om toestemming vragen. Dat gaat per brief, een verzoekschrift, en alleen als u de wettelijke vertegenwoordiger van het kind bent.

In de brief staat waarom de clausule nodig is, met uw volledige naam, geboortedatum, adres en telefoonnummer. Dezelfde gegevens geeft u van de andere wettelijke vertegenwoordiger, als die er is, en van het kind. Wilt u de clausule op een bestaande rekening laten zetten, stuur dan een recent afschrift mee met tenaamstelling, datum en saldo.

Een advocaat is niet verplicht.

Geld opnemen

Opnemen kan alleen met een machtiging van de kantonrechter. Die vraagt u op dezelfde manier: een brief met de reden, het bedrag en de gegevens van kind en vertegenwoordigers.

De kantonrechter beoordeelt of de opname in het belang van het kind is. Denk aan studiekosten, een noodzakelijke medische uitgave of een aanschaf die het kind zelf nodig heeft. Gewone kosten van verzorging en opvoeding zijn voor rekening van de ouders, niet van het kind.

Bewaar de machtiging bij de bankafschriften. Bij het toezicht op het vermogen van het kind kan de rechter ernaar vragen.

Wat het praktisch betekent

Voor de erfgenamen die afwikkelen: keer het erfdeel van een minderjarige niet uit op de rekening van de ouders. Vraag de notaris of een BEM-rekening nodig is, of vraag het de kantonrechter.

Voor de ouder of voogd: zie de rekening als geld van het kind dat u beheert, niet als gezinsvermogen. Elke opname vraagt een machtiging, en het saldo op de 18e verjaardag is van het kind.

Voor de belasting: het saldo telt voor de ouders mee in box 3, omdat het vermogen van een minderjarig kind bij de ouder met gezag wordt opgeteld. Voor toeslagen kan vermogen van een kind onder voorwaarden buiten beschouwing blijven; de Rechtspraak verwijst daarvoor naar de Belastingdienst.

Of er in de nalatenschap van uw naaste een minderjarige erfgenaam is en welke stappen daarbij horen, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Verschil met testamentair bewind

Een BEM-clausule blokkeert een bankrekening tot 18 jaar. Een testamentair bewind gaat verder: de erflater wijst in het testament een bewindvoerder aan die het hele erfdeel beheert, vaak tot een hogere leeftijd, bijvoorbeeld 23 of 25 jaar.

Staat er een bewind in het testament, dan bepaalt de bewindvoerder wat er met het geld gebeurt, binnen de grenzen van het testament. De kantonrechter houdt dan minder toezicht dan bij een BEM-rekening.

Beide kunnen samengaan: een bewind over het erfdeel, met het geld op een geblokkeerde rekening.

Wanneer u een notaris nodig heeft

Bij een erfenis voor een minderjarige is de notaris meestal al betrokken via de verklaring van erfrecht. Vraag hem of het testament een bewind of een BEM-clausule voorschrijft, en hoe het erfdeel moet worden uitgekeerd.

Voor de brief aan de kantonrechter heeft u geen notaris of advocaat nodig.

Wat er vaak misgaat

Het erfdeel van het kind wordt op de rekening van de ouders gestort en vermengt met het gezinsvermogen.

Een ouder neemt geld op zonder machtiging, en moet dat bij het toezicht verantwoorden.

De rekening wordt niet omgezet als het kind 18 wordt, en het kind weet niet dat het geld van hem is.

Ouders zien het saldo niet als eigen box 3-vermogen, terwijl de Belastingdienst het wel meetelt.

Er wordt een BEM-rekening geopend waar het testament een bewind voorschrijft, of andersom.

Veelgestelde vragen

Wat betekent BEM?

Belegging Erfenis en andere gelden Minderjarigen. Het is een geblokkeerde bankrekening op naam van een kind onder de 18, waarvan alleen met toestemming van de kantonrechter geld kan worden opgenomen.

Wie kan geld opnemen van een BEM-rekening?

De ouder of voogd, maar alleen met een machtiging van de kantonrechter. Die vraagt u per brief aan; een advocaat is niet nodig.

Wat gebeurt er als het kind 18 wordt?

De clausule eindigt automatisch. Het kind wordt eigenaar van het saldo en kan er vrij over beschikken.

Is een BEM-rekening verplicht bij een erfenis?

Niet altijd. Het kan volgen uit het testament, uit een beslissing van de kantonrechter of uit de eisen van een verzekeraar. Vraag het na bij de notaris of de kantonrechter.