Spullen uit een nalatenschap verkopen

Spullen verkopen uit een nalatenschap is minder vrijblijvend dan het lijkt. Het gaat om goederen die van de erfgenamen samen zijn, en soms om goederen waarop schuldeisers zich kunnen verhalen.

Dat betekent niet dat het ingewikkeld is. Het betekent vooral dat u bijhoudt wat u doet.

Verkoopt u omdat het moet of omdat het kan

Het antwoord bepaalt hoeveel vrijheid u heeft.

Bij een beneficiair aanvaarde nalatenschap verkoopt u spullen alleen als dat nodig is om de schulden te voldoen. Levert de verkoop van de auto al genoeg op om alles te betalen, dan hoeft de rest niet te worden verkocht.

Meer verkopen mag wel, als alle erfgenamen het daarmee eens zijn.

Bij een zuiver aanvaarde nalatenschap zonder schulden bent u vrijer. Ook dan geldt dat de goederen van de erfgenamen samen zijn, dus beslist u samen.

Verkoopt u zonder instemming van de anderen, dan is dat een beslissing waarop u later kunt worden aangesproken.

De manieren van verkopen

U bent vrij om zelf te bepalen hoe u de verkoop aanpakt. De Rechtspraak noemt verschillende routes naast elkaar.

Een veilinghuis inschakelen. Dat werkt goed bij kunst, sieraden, verzamelingen en antiek, waar de prijs afhangt van wie er meebiedt.

Inboedel, boeken of verzamelingen aan een opkoper aanbieden. Snel, en meestal tegen een lagere prijs dan bij losse verkoop.

Spullen via een verkoopsite aanbieden. Het meeste werk, en vaak de hoogste opbrengst bij gewone gebruiksgoederen.

Verkoop aan een erfgenaam mag ook. Maar niet tegen een te zacht prijsje: de prijs moet normaal zijn.

Route	Sterk bij	Zwak bij
Veilinghuis	Kunst, sieraden, antiek	Gewone meubels
Opkoper	Hele woninginhoud	Losse waardevolle stukken
Verkoopsite	Apparatuur, gereedschap	Grote of zware stukken
Aan een erfgenaam	Emotionele stukken	Objecten zonder taxatie

Zo houdt u het netjes

1. Waardeer eerst, verkoop daarna. Zonder waarde weet u niet of een bod redelijk is.
2. Vraag instemming van de andere erfgenamen voor alles boven een vooraf afgesproken bedrag.
3. Haal twee opgaven op bij waardevolle stukken, zodat u kunt laten zien dat u heeft vergeleken.
4. Leg per verkoop vast wat er is verkocht, aan wie, op welke datum en voor welk bedrag.
5. Laat de opbrengst op één rekening binnenkomen, die van de nalatenschap.
6. Bewaar de bewijsstukken bij het dossier, samen met de foto’s van vooraf.

Waarom u het vastlegt

Bij een beneficiair aanvaarde nalatenschap is dit geen administratieve neiging maar een verplichting in de praktijk.

U moet goed bijhouden wat u verkocht heeft en tegen welke prijs. Een schuldeiser die niet zijn hele vordering betaald krijgt, kan u vragen aan te tonen voor welke prijs u een bepaald goed heeft verkocht.

Datzelfde geldt richting de andere erfgenamen. Een verkoop die niet is vastgelegd, wordt later een verhaal in plaats van een feit.

Bewaar daarom bij elke verkoop drie dingen: de foto van vooraf, de opgave of advertentie, en het bewijs van ontvangst van het geld.

Wat er in uw situatie verkocht moet worden, hangt af van de schuldenkant. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Verkoop aan een erfgenaam

Dit is de route waar het vaakst discussie over ontstaat, en de regel is eenvoudig.

Verkoop aan een erfgenaam is toegestaan. De prijs mag alleen geen vriendenprijs zijn; hij moet normaal zijn.

Laat daarom taxeren voordat u verkoopt aan iemand uit de familie, ook als iedereen het op dat moment eens is. Een taxatierapport beschermt de koper net zo goed als de anderen.

Verreken de koopprijs bij voorkeur met het erfdeel in plaats van geld heen en weer te boeken. Zet die verrekening wel op papier.

Bij een negatieve nalatenschap is extra voorzichtigheid geboden. Elke euro die onder de marktwaarde wordt verkocht, gaat af van wat er voor schuldeisers overblijft.

Wat u beter niet verkoopt

Niet alles in een woning is van de nalatenschap.

Geleaste of gehuurde spullen zijn van een ander. Denk aan een leaseauto, een verhuurde cv-ketel of apparatuur op afbetaling.

Spullen die in bewaring waren gegeven horen bij de eigenaar. Is er een aankoopnota op een andere naam, dan is dat een aanwijzing.

Voorwerpen uit een codicil. Een handgeschreven en ondertekend stuk waarin de overledene specifieke voorwerpen toewijst, gaat voor.

Beschermd cultuurbezit. Bij een zeldzaam of oud object is navraag verstandig voordat u iets afspreekt met een koper.

Controleer die vier categorieën voordat u een opkoper laat komen. Een verkoop terugdraaien is veel lastiger dan een week wachten.

Belasting over de opbrengst

Over de verkoop van huisraad hoeft u meestal niets extra’s af te dragen.

Voor de erfbelasting telt de waarde op het moment van overlijden. Brengt een stuk later meer op, dan leidt dat niet tot een hogere erfbelasting.

Brengt het minder op, dan leidt dat ook niet tot minder erfbelasting. De peildatum ligt vast.

Wel horen de verkoopkosten, zoals een veilingcommissie of de kosten van een opkoper, bij de kosten van de afwikkeling. Bewaar die nota’s.

Bij een onderneming of bij vastgoed liggen de fiscale regels anders. Vraag daar advies over aan een fiscalist of notaris.

Wat er vaak misgaat

Er wordt verkocht voordat er is gewaardeerd, waardoor niemand weet of het bod redelijk was.

Een opkoper komt aan de deur en neemt alles mee voor één bedrag, zonder specificatie.

De opbrengst wordt contant ontvangen en verdwijnt daarmee uit de administratie.

Er wordt verkocht aan een erfgenaam zonder taxatie, waarna een andere erfgenaam zich benadeeld voelt.

Er wordt te veel verkocht: alles gaat weg terwijl de verkoop van één post al genoeg was om de schulden te betalen.

Als er niets meer te verkopen valt

Soms blijkt na verkoop van alles dat er nog steeds te weinig is om de schulden te voldoen.

Dan is de nalatenschap negatief, en dat moet u melden bij de kantonrechter van de rechtbank in het gebied waar de overledene woonde.

Vanaf dat moment houdt de kantonrechter toezicht en kan hij u aanwijzingen geven die u moet opvolgen.

Zijn zelfs de uitvaartkosten en de kosten van de vereffening niet gedekt, dan is er een uitweg. U kunt de kantonrechter vragen de vereffening op te heffen.

Blijf in die situatie vooral doorgaan met vastleggen. Juist bij een negatieve nalatenschap is uw administratie het bewijs dat u zorgvuldig heeft gehandeld.

Een opkoper of veilinghuis kiezen

De keuze van de partij bepaalt vaak meer dan de keuze van de route. Vier vragen helpen u daarbij.

Wat rekent men precies? Bij een veilinghuis betaalt de verkoper vaak een commissie over de opbrengst. Bij een opkoper krijgt u één bedrag voor alles.

Wat gebeurt er met onverkochte stukken? Bij een veiling kan een stuk onverkocht terugkomen. Spreek af wie het dan ophaalt en wat dat kost.

Krijgt u een specificatie? Vraag om een lijst van wat er is meegenomen en wat het per stuk heeft opgebracht. Zonder specificatie kunt u niets verantwoorden.

Wanneer wordt er uitbetaald? Bij veilingen zit er vaak weken tussen de verkoop en de betaling.

Vraag altijd twee offertes, ook als de eerste redelijk lijkt. Het verschil tussen aanbieders is bij hele woninginhouden vaak groter dan mensen verwachten.

Veelgestelde vragen

Moet ik alles verkopen?

Nee. U verkoopt alleen wat nodig is om de schulden te voldoen. Is dat met de verkoop van één post gelukt, dan hoeft de rest niet weg. Meer verkopen mag wel als alle erfgenamen dat willen.

Mag ik iets aan mezelf verkopen?

Ja, verkoop aan een erfgenaam is toegestaan. De prijs moet wel normaal zijn en geen zacht prijsje. Laat vooraf taxeren, ook als iedereen het eens is.

Wat als een stuk later veel meer blijkt op te brengen?

Voor de erfbelasting telt de waarde op het moment van overlijden, dus dat verandert niets aan de aanslag. Tussen erfgenamen kan het wel tot discussie leiden, en daarom is vastleggen belangrijk.

Wie mag beslissen over de verkoop?

De erfgenamen samen. Zij kunnen met een volmacht één persoon aanwijzen die de verkoop regelt. Die overlegt wel over belangrijke beslissingen, zoals de verkoop van goederen van de nalatenschap.