Aanslag erfbelasting: betalen, bezwaar en betalingsregeling

Na de aangifte volgt de aanslag. Dat kan maanden duren, en het bedrag erop is pas dan definitief. Op de aanslag staan drie dingen die u meteen moet noteren: het bedrag, de uiterste betaaldatum en de bezwaartermijn.

Wat er op de aanslag staat

Het bedrag is gebaseerd op uw aangifte. Wijkt de Belastingdienst daarvan af, dan staat er een toelichting bij. Lees die eerst: een afwijking is vaak een andere waardering van de woning of een schuld die niet is geaccepteerd.

De uiterste betaaldatum bepaalt wanneer het geld binnen moet zijn. Betaalt u later, dan volgt invorderingsrente en uiteindelijk een aanmaning.

De bezwaartermijn staat er los van. Bezwaar maken en betalen zijn twee aparte dingen: u kunt bezwaar maken én ondertussen betalen, en dat is meestal verstandig.

Bezwaar maken

Klopt de aanslag niet, maak dan schriftelijk bezwaar binnen de termijn die erop staat. Noem welk onderdeel u bestrijdt en waarom, en stuur de onderbouwing mee — de saldoverklaring, de WOZ-beschikking, de nota.

Te laat bezwaar is niet te repareren, ook niet als u gelijk heeft. Zet de datum dus in uw agenda zodra de aanslag binnenkomt.

Eén uitzondering is het waard om te kennen. Blijkt de WOZ-waarde van het jaar ná het overlijden lager dan die van het overlijdensjaar? Dan mag u dat alsnog aankaarten, ook na de gebruikelijke termijn van zes weken. Zie Erfbelasting over een geërfde woning.

Als betalen niet lukt

De Belastingdienst kent drie routes, oplopend in zwaarte.

Kort uitstel: maximaal vier maanden vanaf de uiterste betaaldatum. Aan te vragen per telefoon of per brief; telefonisch heeft u meestal binnen twee weken antwoord, schriftelijk kan acht weken duren.

Uitstel of een betalingsregeling tot twaalf maanden: aan te vragen met een formulier of per brief, antwoord binnen acht weken. Voorwaarden: nieuwe aanslagen betaalt u wél op tijd, en u biedt zekerheid ter hoogte van de schuld.

Langer dan twaalf maanden: mogelijk in uitzonderlijke gevallen. Denk aan een geërfde woning die nog verkocht moet worden. Ook ziekte, werkloosheid of dreigende huisuitzetting kunnen een reden zijn.

Over uitstel en over een betalingsregeling betaalt u invorderingsrente. Dat is iets anders dan de belastingrente die over de aanslag zelf kan lopen.

Welke route bij u past, hangt af van waar het geld in vastzit. Doe de Regelcheck om te zien wat er in uw situatie speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Zo pakt u een aanslag aan

1. Noteer beide datums zodra de aanslag binnenkomt: de betaaldatum en het einde van de bezwaartermijn.
2. Vergelijk de aanslag met uw aangifte. Klopt het bedrag, dan is er verder niets te doen dan betalen.
3. Wijkt hij af, zoek dan uit waaróp. De toelichting noemt het onderdeel; uw eigen onderbouwing laat zien of de afwijking terecht is.
4. Maak bezwaar binnen de termijn als u het er niet mee eens bent, en stuur de stukken mee.
5. Vraag uitstel of een regeling aan vóór de uiterste betaaldatum als betalen niet lukt. Een verzoek daarna kost extra.

Waarop een aanslag meestal afwijkt

Wijkt het bedrag af van uw aangifte, dan zit dat bijna altijd in een van deze vier punten.

De waarde van de woning. U koos de WOZ-waarde van het jaar na overlijden, maar de beschikking was nog niet definitief. Of er is met de verkoopprijs gerekend in plaats van met de WOZ-waarde.

Een schuld die niet wordt geaccepteerd. Een lening bij familie zonder onderbouwing, of kosten van ná het overlijden die als schuld zijn opgevoerd.

Uitvaartkosten. De nota is volledig afgetrokken terwijl de verzekering een deel betaalde.

Een verkrijging die ontbrak. Een uitkering uit een levensverzekering die niet in de aangifte stond, maar wel bij de Belastingdienst bekend was.

Herkent u het punt, dan weet u meteen of bezwaar zin heeft: klopt hun correctie, dan kost bezwaar alleen tijd.

Twee soorten rente, twee momenten

Belastingrente hoort bij de aanslag. Die kan lopen als uw aangifte later binnen is dan de termijn. Ook een aanslag die afwijkt van uw aangifte kan rente opleveren.

Invorderingsrente hoort bij het betalen. Die loopt als u na de uiterste betaaldatum betaalt, en ook als u uitstel of een betalingsregeling krijgt.

Ze kunnen elkaar opvolgen: eerst belastingrente omdat de aanslag laat kwam, dan invorderingsrente omdat u een regeling nodig had. Wie beide wil beperken, dient op tijd een volledige aangifte in en vraagt uitstel aan vóór de betaaldatum.

Zo maakt u bezwaar

Een bezwaarschrift hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar wel compleet.

Zet erin: uw naam en burgerservicenummer, het aanslagnummer en de dagtekening van de aanslag, en de zin dat u bezwaar maakt.

Benoem daarna één ding per alinea: welk onderdeel u bestrijdt, wat er volgens u zou moeten staan, en waarom. Verwijs naar het bewijsstuk dat u meestuurt.

Stuur mee wat u heeft: de WOZ-beschikking, het bankoverzicht per overlijdensdatum, de leenovereenkomst, de uitvaartnota met de uitkering van de verzekeraar.

Vraag expliciet om uitstel van betaling voor het deel waar uw bezwaar over gaat, als u dat wilt. Dat gebeurt niet automatisch.

Verstuur het binnen de termijn die op de aanslag staat, en bewaar een kopie plus het verzendbewijs. Een bezwaar dat één dag te laat is, wordt niet inhoudelijk behandeld.

Wat er vaak misgaat

Er wordt gewacht met bezwaar tot het geld er is. De twee termijnen lopen los van elkaar; wie wacht, verliest zijn bezwaarrecht.

Uitstel wordt pas gevraagd na een aanmaning. Het verzoek moet vóór de uiterste betaaldatum binnen zijn.

Het verschil tussen belastingrente en invorderingsrente wordt over het hoofd gezien. De eerste hoort bij de aanslag, de tweede bij te laat betalen of bij een regeling.

De aanslag wordt uit de nalatenschap betaald terwijl die al verdeeld is. Zorg dat er geld gereserveerd blijft tot de aanslag er is; terugvorderen bij mede-erfgenamen is een vervelend gesprek.

De aanslag wordt betaald zonder hem te controleren, omdat het bedrag ongeveer klopt met wat verwacht werd. Juist bij een woning of een schuld die net anders is gewaardeerd, loopt het verschil in de duizenden euro’s.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat de aanslag komt?

Dat verschilt sterk per nalatenschap. Reken niet op een vast aantal weken; de aanslag kan ook maanden na de aangifte komen.

Kan ik alvast betalen voordat de aanslag er is?

Ja, met een voorlopige aanslag. Dat beperkt de belastingrente die over het uiteindelijke bedrag kan lopen. Zinvol bij een nalatenschap die lang doorloopt.

Moet ik betalen als ik bezwaar heb gemaakt?

In beginsel wel. U kunt uitstel van betaling vragen voor het deel waartegen uw bezwaar zich richt; vraag dat expliciet aan, het gebeurt niet automatisch.

Wat als de erfenis niet genoeg oplevert om de aanslag te betalen?

Dan is er iets anders aan de hand dan een betalingsprobleem: dan was de verkrijging kleiner dan gedacht, of zijn er schulden vergeten. Zie Welke schulden mag u aftrekken van de nalatenschap?.

Krijg ik geld terug als de aanslag lager uitvalt dan verwacht?

Heeft u via een voorlopige aanslag te veel betaald, dan wordt het verschil verrekend of teruggestort.