Uitvaartkosten aftrekken van de erfbelasting

Uitvaartkosten verlagen de nalatenschap en daarmee de erfbelasting. Niet alles wat rond een uitvaart wordt betaald telt mee. De Belastingdienst spreekt van “normale kosten voor de uitvaart” en heeft die vrij precies afgebakend.

Wat u wel mag aftrekken

• Kleding en verzorging van de overledene
• Rouwadvertenties, bloemen, rouwkaarten en bedankkaarten
• Urn, kist, grafrechten en grafsteen
• Koffietafel
• Huur van een aula of bijeenkomstruimte
• Herdenkingsdienst of kerkdienst, inclusief huur en de kosten van sprekers, tot één jaar na het overlijden
• Vervoer naar het graf of de rustplaats

Wat u niet mag aftrekken

• Reiskosten van familie uit het buitenland
• Toekomstig grafonderhoud
• Herdenkingen langer dan één jaar na het overlijden
• Notariskosten
• Makelaars- en taxatiekosten
• Het opruimen van de inboedel
• Het loon van de executeur

De rode draad: kosten die direct met de uitvaart te maken hebben tellen mee, kosten voor het afwikkelen van de nalatenschap niet.

Die grens tussen wel en niet is niet willekeurig. Aftrekbaar zijn de kosten die nodig waren om de uitvaart te laten plaatsvinden. Kosten die daarna komen, horen bij de erfgenamen. Denk aan het afwikkelen van de nalatenschap, het leegruimen van de woning en het onderhoud van het graf.

De uitvaartverzekering verrekent u

Keerde een uitvaartverzekering uit, dan vermindert u de uitvaartkosten met dat bedrag. U trekt dus alleen af wat werkelijk ten laste van de nalatenschap kwam.

Keerde de verzekering méér uit dan de uitvaart kostte, dan geeft u dat overschot juist op in de aangifte. Dat is dan een verkrijging.

Een voorbeeld. De uitvaart kostte € 9.200 en de verzekering keerde € 4.000 uit. U trekt € 5.200 af. Had de verzekering € 10.000 uitgekeerd, dan trekt u niets af en geeft u € 800 op.

Let op bij een verzekering in natura: die vergoedt geen bedrag maar levert de uitvaart. Wat de verzekeraar rechtstreeks betaalde, komt niet ten laste van de nalatenschap en kunt u dus ook niet aftrekken.

Wat er in uw situatie meetelt, hangt af van de polis en van de nota. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u aftrekbaar is. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Kijk ook of er meerdere polissen zijn. Ouderen hebben soms een oude uitvaartpolis met een klein verzekerd bedrag naast een nieuwere verzekering. Als beide uitkeren, tellen ze allebei mee bij de vermindering van de aftrekbare kosten.

Zo verwerkt u het in de aangifte

1. Leg de uitvaartnota ernaast en loop de posten langs de twee lijsten hierboven.
2. Streep door wat niet meetelt: de notaris, de makelaar, het leeghalen van de woning, reiskosten van familie.
3. Tel op wat overblijft.
4. Trek de uitkering van de uitvaartverzekering ervan af. Is die hoger dan de kosten, geef het verschil dan op als verkrijging.
5. Neem het bedrag op bij de schulden en bewaar de nota met de polis.

Een rekenvoorbeeld

Een uitvaart kost € 11.400. De nota bestaat uit vier posten: € 8.900 voor de uitvaart zelf en € 1.500 voor de grafsteen. Daarnaast € 600 aan rouwkaarten en bloemen, en € 400 voor het leeghalen van de woning.

Dat laatste bedrag telt niet mee: het opruimen van de inboedel staat op de lijst van niet-aftrekbare posten. De aftrekbare kosten zijn dus € 11.000.

De uitvaartverzekering keerde € 6.500 uit. U trekt dan € 4.500 af als schuld van de nalatenschap.

Bij twee kinderen die ieder de helft erven, verlaagt dat de nalatenschap met € 4.500. In de eerste schijf scheelt dat € 450 aan erfbelasting. Het gaat niet om grote bedragen, maar het is wel geld dat u anders weggeeft.

Bewaren en onderbouwen

Bewaar drie dingen bij elkaar. De uitvaartnota. De polis of de uitkeringsbrief van de verzekeraar. En uw eigen optelling van wat u wel en niet heeft meegeteld.

Dat laatste velletje is het belangrijkst. Wie een jaar later een vraag krijgt over de aftrek, weet dan nog waarom de koffietafel er wel in zit. En waarom de reiskosten van de familie er niet in staan.

Is er een uitvaart in natura geweest, bewaar dan ook de opgave van wat de verzekeraar rechtstreeks heeft betaald. Dat deel komt niet ten laste van de nalatenschap en kunt u dus niet aftrekken. U moet wel kunnen laten zien hoe u aan uw bedrag komt.

Wie de uitvaart betaalt

De uitvaartnota komt vaak op naam van één nabestaande te staan, meestal degene die de opdracht gaf. Dat maakt hem persoonlijk aansprakelijk tegenover de uitvaartondernemer, ook als het geld uit de nalatenschap moet komen.

Voor de erfbelasting maakt het niet uit wie betaalde: de kosten zijn een schuld van de nalatenschap. Wie heeft voorgeschoten, kan dat bedrag terugkrijgen uit de nalatenschap vóór de verdeling.

Twee dingen om meteen te regelen. Zet op papier wie wat heeft betaald, met de datum en het bedrag. En bespreek met de andere erfgenamen dat dit bedrag voorafgaat aan de verdeling; het is geen extraatje van degene die betaalde.

Is er nog geen toegang tot de bankrekening van de overledene, dan betalen banken de uitvaartnota vaak wel rechtstreeks aan de ondernemer. Vraag daarnaar voordat u zelf duizenden euro’s voorschiet.

Wanneer de nalatenschap de uitvaart niet dekt

Soms is er minder in de nalatenschap dan de uitvaart kostte. Dat komt vaker voor dan gedacht, zeker als er een huurwoning was en weinig spaargeld.

De kosten blijven dan een schuld van de nalatenschap, maar er is niets om ze uit te betalen. Wie de opdracht gaf, blijft tegenover de uitvaartondernemer aansprakelijk voor de rekening.

Dat is precies de reden om vóór de opdracht te kijken wat er is. Vraag bij de bank naar het saldo en zoek uit of er een uitvaartverzekering loopt. Een uitvaart in natura of een soberder invulling is een keuze die u alleen vooraf kunt maken.

Is de nalatenschap negatief, dan speelt er bovendien een grotere vraag: aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Zuiver aanvaarden maakt u aansprakelijk voor alle schulden. Laat u daarover adviseren voordat u iets tekent of betaalt.

Voor de erfbelasting verandert dit niets aan de regels: er valt in zo’n nalatenschap simpelweg niets te belasten.

Wat er vaak misgaat

De hele nota wordt afgetrokken terwijl de verzekering een deel betaalde. Dat valt op zodra de Belastingdienst de polisgegevens ernaast legt.

De kosten van het leeghalen van de woning gaan mee als “uitvaartkosten”. Dat is een kostenpost van de erfgenamen.

Een herdenking een jaar of langer na het overlijden wordt opgevoerd. De grens ligt op één jaar.

De grafsteen wordt vergeten omdat die later is besteld. De steen telt wel mee; toekomstig grafonderhoud niet.

Er wordt niets afgetrokken omdat “de uitvaart toch verzekerd was”. Ook dan blijft vaak een deel voor rekening van de nalatenschap.

De nota wordt op naam van één nabestaande betaald en daarna vergeten bij de verdeling. Wie voorschoot, hoort dat bedrag terug te krijgen uit de nalatenschap vóór er verdeeld wordt.

Veelgestelde vragen

Ik heb de uitvaart zelf voorgeschoten. Mag ik dat aftrekken?

De kosten zijn een schuld van de nalatenschap, ongeacht wie ze voorschoot. U kunt het bedrag uit de nalatenschap terugkrijgen; zet die afspraak op papier.

Telt de koffietafel echt mee?

Ja, die staat uitdrukkelijk in de lijst van normale uitvaartkosten.

Wij hielden een herdenking op de sterfdag, een jaar later.

Tot één jaar na het overlijden tellen herdenkingsdiensten mee. Precies op de grens is het verstandig de datum en de nota te bewaren.

Wat als er geen nota meer is?

Vraag een kopie op bij de uitvaartondernemer. Zonder onderbouwing kan de Belastingdienst de aftrek weigeren.

Telt een uitvaart in het buitenland mee?

De kosten van de uitvaart zelf tellen mee volgens dezelfde regels. De reiskosten van familie die daarheen gaat, niet.