Griffierecht en kosten bij de rechtbank

Een keuze over de erfenis die via de rechtbank loopt, kost geld. Niet veel, maar wel op een moment dat elke rekening telt. Deze pagina zet de bedragen en de uitzonderingen op een rij, met de bron erbij.

Wat griffierecht is

Griffierecht is het bedrag dat u de rechtbank betaalt voor het behandelen van een zaak of het opmaken van een akte.

Bij een erfenis komt u het tegen als u beneficiair aanvaardt of verwerpt. U legt dan een verklaring af, en de rechtbank maakt daarvan een akte nalatenschap op. Daarvoor betaalt u griffierecht.

Zuiver aanvaarden kan zonder verklaring, en dus zonder griffierecht. Legt u toch een verklaring af, dan geldt hetzelfde tarief.

De bedragen in 2026

Wat	Griffierecht
Akte nalatenschap, één erfgenaam	€ 165
Akte nalatenschap, meerdere erfgenamen met dezelfde keuze, samen ingediend	€ 165 in totaal
Erfgenamen met verschillende keuzes	Twee aktes, twee keer € 165
Erfgenaam met toevoeging of inkomensverklaring	€ 0
Verwerping namens een minderjarige, na machtiging	€ 165

Ter vergelijking: in 2025 was het griffierecht voor de akte nalatenschap € 160. Het bedrag wordt jaarlijks aangepast.

Dient u de verklaring per post in, dan krijgt u per post een factuur. Na betaling stuurt de rechtbank de akte. Bij sommige rechtbanken kunt u aan de balie betalen en de akte direct meenemen.

Samen indienen scheelt

Zijn er meer erfgenamen die dezelfde keuze maken, dan loont het om de verklaring gezamenlijk in te sturen of in te leveren. U betaalt dan samen één keer griffierecht.

Maken de erfgenamen verschillende keuzes, dan worden er twee verklaringen ingediend: één door de erfgenaam die beneficiair aanvaardt namens de anderen met dezelfde keuze, en één door de erfgenaam die verwerpt. De rechtbank maakt dan twee aktes op en u betaalt twee keer.

Overleg daarom vooraf. Vier erfgenamen die ieder apart indienen, betalen vier keer wat zij samen één keer hadden kunnen betalen.

Zo betaalt u

1. Dien de verklaring nalatenschap in bij de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene, per post of aan de balie.
2. Wacht op de griffierechtnota als u per post heeft ingediend. Daarop staan het bedrag, het rekeningnummer en de betaaldatum.
3. Betaal op tijd. Zonder betaling wordt de akte niet verstrekt.
4. Ontvang de akte nalatenschap binnen 3 weken na betaling.
5. Bewaar de akte bij het dossier; banken en de notaris kunnen ernaar vragen.

Betaalt u aan de balie, dan slaat u stap 2 over en krijgt u de akte meestal direct mee.

Als u het niet kunt betalen

Erfgenamen betalen geen griffierecht voor de akte als zij een toevoeging hebben, of een inkomensverklaring waaruit blijkt dat het inkomen onder de toevoegingsgrens ligt.

De inkomensverklaring vraagt u aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Stuur die meteen mee met de verklaring nalatenschap, zodat de rechtbank weet dat de aanvraag kosteloos is.

Dat is belangrijk bij een negatieve nalatenschap: juist dan wilt u verwerpen of beneficiair aanvaarden, en juist dan is elke euro er een.

Welke kosten in uw situatie spelen, hangt af van hoeveel erfgenamen er zijn en welke keuze zij maken. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Andere kosten bij de rechtbank

Griffierecht voor de akte nalatenschap is het bedrag dat de meeste erfgenamen tegenkomen. Er zijn er meer.

Voor een verdelingsprocedure bij de civiele rechter betaalt u apart griffierecht. De hoogte hangt af van de waarde van de zaak, van of u een natuurlijke persoon bent, en van uw inkomen. Het moet binnen vier weken na de eerste rolzitting betaald zijn.

Voor een verzoek aan de kantonrechter, zoals een machtiging om namens een minderjarige te verwerpen, gelden de tarieven voor verzoekschriften.

Een advertentie in de Staatscourant om onbekende schuldeisers op te roepen is gratis.

Kosten buiten de rechtbank

De rechtbank is zelden de grootste kostenpost.

Schakelt u een notaris, juridisch adviseur of advocaat in, dan komen diens kosten erbij. Die zijn niet wettelijk vastgelegd; vraag vooraf een offerte.

Kunt u de kosten van een advocaat of mediator niet of maar gedeeltelijk betalen, dan komt u mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand van de Raad voor Rechtsbijstand. Hoeveel subsidie u krijgt, hangt af van uw inkomen en vermogen.

Kosten die nodig zijn voor de afwikkeling, zoals noodzakelijke notariskosten, zijn een schuld van de nalatenschap en komen dus niet uit uw eigen zak.

Wat er vaak misgaat

Erfgenamen dienen ieder apart in en betalen vier keer griffierecht in plaats van één keer.

De inkomensverklaring wordt niet meegestuurd, waardoor een erfgenaam met een laag inkomen toch een factuur krijgt.

De griffierechtnota blijft liggen en de akte komt niet, terwijl de bank erop wacht.

Er wordt gerekend met het bedrag van vorig jaar.

Er wordt aangenomen dat verwerpen gratis is omdat u niets ontvangt. Ook voor een verwerping maakt de rechtbank een akte op, en daarvoor geldt hetzelfde tarief.

Wanneer u een notaris nodig heeft

Voor de akte nalatenschap zelf is geen notaris nodig. Het formulier staat op rechtspraak.nl en de rechtbank maakt de akte op.

Regelt uw notaris de verklaring toch, bijvoorbeeld omdat hij de hele afwikkeling begeleidt, dan ontvangt de notaris de akte. Het griffierecht blijft hetzelfde; de notaris rekent zijn eigen werk apart.

Bij een verdelingsprocedure of een geschil met een schuldeiser heeft u een advocaat nodig. Vraag dan eerst of u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand.

Een rekenvoorbeeld

Een vrouw overlijdt en laat vier kinderen achter. De nalatenschap lijkt negatief.

Drie kinderen willen beneficiair aanvaarden; het vierde kind wil verwerpen. Eén van de drie heeft een laag inkomen en een inkomensverklaring.

Wie	Keuze	Griffierecht
Kind 1, 2 en 3 samen	Beneficiair aanvaarden, één verklaring	€ 165
Kind 4	Verwerpen, eigen verklaring	€ 165
Totaal		€ 330

Hadden alle vier dezelfde keuze gemaakt en samen ingediend, dan was het € 165 geweest. Hadden de drie apart ingediend, dan € 495 plus € 165.

De inkomensverklaring van kind 2 verandert hier niets, omdat de gezamenlijke verklaring toch al één keer wordt betaald. Dient kind 2 alleen in, dan is zijn akte kosteloos.

Bespreek de keuze dus vooraf, en dien samen in waar dat kan.

Veelgestelde vragen

Hoeveel griffierecht betaal ik in 2026?

€ 165 voor de akte nalatenschap. Erfgenamen die samen dezelfde keuze indienen, betalen dat bedrag één keer.

Kan ik het griffierecht terugkrijgen?

Nee. Het griffierecht is een vergoeding voor het opmaken van de akte. Wel is de akte kosteloos voor wie een toevoeging of inkomensverklaring heeft.

Hoe snel krijg ik de akte?

Binnen 3 weken nadat u de factuur heeft betaald. Aan de balie betalen kan bij sommige rechtbanken, en dan krijgt u de akte meestal direct mee.

Kost verwerpen ook geld?

Ja, hetzelfde griffierecht van € 165. Ook als u niets uit de nalatenschap ontvangt.

Betaal ik ook griffierecht voor een machtiging van de kantonrechter?

Voor een verzoek aan de kantonrechter, zoals een machtiging om namens een minderjarige te verwerpen, gelden de tarieven voor verzoekschriften. Die staan op de griffierechtnota die u van de rechtbank ontvangt. Vraag bij twijfel de rechtbank vooraf naar het bedrag.