Erfenis van een broer of zus zonder kinderen

Wie een broer of zus verliest die geen partner en geen kinderen had, wordt vaak onverwacht erfgenaam. En bijna even vaak blijkt dat de ouders er ook nog bij horen.

Deze pagina laat zien wie er erft, hoeveel, en wat de Belastingdienst daarvan vraagt.

Wanneer broers en zussen erven

Broers en zussen zitten in groep 2 van het wettelijk erfrecht, samen met de ouders.

Groep 2 komt pas aan bod als groep 1 leeg is. Er is dan geen echtgenoot of geregistreerd partner, en er zijn geen kinderen of kleinkinderen.

Is er wél een partner, dan erft die alles. Zijn er wél kinderen, dan erven zij. Broers en zussen komen dan niet aan bod, hoe hecht de band ook was.

Is er een testament, dan gaat dat voor. Veel alleenstaanden zonder kinderen maken juist een testament om hun erfenis anders te verdelen dan de wet doet.

De verdeling binnen groep 2

Ouders, broers en zussen erven in beginsel ieder een gelijk deel. Daarop gelden twee correcties.

Een halfbroer of halfzus deelt maar één ouder met de overledene. Die erft de helft van wat een volle broer of zus of een ouder erft.

Het erfdeel van een ouder is minimaal een kwart. Komt een ouder door het aantal broers en zussen lager uit, dan wordt zijn deel verhoogd tot een kwart. De andere delen gaan dan naar verhouding omlaag.

Is een broer of zus eerder overleden, dan erven zijn kinderen samen zijn deel via plaatsvervulling.

Drie voorbeelden

Achtergebleven familie	Verdeling
Beide ouders, één zus	Ieder een derde
Eén moeder, twee broers, één halfzus	Moeder 2/7, broers ieder 2/7, halfzus 1/7
Eén vader, vijf zussen	Vader 1/4, zussen ieder 3/20
Geen ouders, twee broers en de twee kinderen van een overleden zus	Broers ieder 1/3, de kinderen samen 1/3

In het tweede voorbeeld telt de halfzus voor een half deel. Er zijn dan drieënhalf delen, ofwel zeven halve delen; de moeder komt op 2/7 en dus boven een kwart uit.

In het derde voorbeeld zou de vader zonder correctie op 1/6 uitkomen. De wet tilt hem naar 1/4.

Hoe de verdeling in uw familie uitpakt, hangt af van wie er nog leven. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

De erfbelasting voor broers en zussen

Dit is het punt waarop een erfenis van een broer of zus het meest verschilt van een erfenis van een ouder.

Broers en zussen vallen in de hoogste tariefgroep. In 2026 is de vrijstelling € 2.769. Daarboven betaalt u 30 procent, en over het deel boven € 158.669 zelfs 40 procent.

Ter vergelijking: een kind heeft een vrijstelling van € 26.230 en betaalt 10 en 20 procent.

Erfdeel	Erfbelasting broer of zus
€ 20.000	€ 5.169
€ 80.000	€ 23.169
€ 200.000	€ 63.026

De bedragen in de tabel zijn afgerond en gaan uit van de tarieven van 2026. Bij een overlijden in 2026 of later moet de aangifte binnen 20 maanden na het overlijden binnen zijn.

Ouders erven mee, en betalen ook

Ouders die van een kind erven, vallen voor de erfbelasting eveneens in de hoogste tariefgroep, met een eigen vrijstelling.

Dat leidt tot een situatie die veel families onrechtvaardig vinden. Een ouder erft van een kind en betaalt daarover erfbelasting. Bij het eigen overlijden erven de andere kinderen datzelfde bedrag opnieuw, met opnieuw erfbelasting.

Een testament kan dat voorkomen, door de ouders over te slaan en de broers en zussen als enige erfgenamen aan te wijzen. Dat moet de overledene bij leven hebben geregeld.

Zonder testament kan een ouder de erfenis verwerpen. Zijn deel groeit dan aan bij de andere erfgenamen in groep 2. Plaatsvervulling geldt niet voor ouders; de wet kent die alleen voor afstammelingen van kinderen, broers, zussen, grootouders en overgrootouders.

Wat er praktisch bij komt kijken

Bij een broer of zus zonder partner is er vaak niemand die de administratie kende. Dat maakt de afwikkeling anders dan bij een ouder.

Vraag het Centraal Testamentenregister na. Alleenstaanden hebben vaker een testament dan mensen denken.

Regel de woning. Bij een huurwoning zonder medehuurder eindigt de huur aan het eind van de tweede maand na het overlijden. De erfgenamen kunnen hem al tegen het eind van de eerste maand laten eindigen.

Wijs onderling één persoon aan met een volmacht. Groep 2 is vaak groter dan groep 1, en elke handtekening verzamelen kost weken.

Wat er vaak misgaat

De ouders worden vergeten. Zij erven mee, en bij weinig broers en zussen zelfs het grootste deel.

De halfbroer krijgt hetzelfde als de volle broers, terwijl de wet hem de helft toekent.

Er wordt gerekend met het tarief voor kinderen, waarna de aanslag drie keer zo hoog uitvalt.

De kinderen van een overleden zus worden overgeslagen, terwijl zij via plaatsvervulling haar deel erven.

Niemand vraagt het Centraal Testamentenregister na, en het testament komt pas boven water als de verdeling al is gemaakt.

Wanneer u een notaris nodig heeft

Bij groep 2 is een verklaring van erfrecht bijna altijd nodig. Banken willen bij meerdere erfgenamen buiten de directe lijn weten wie bevoegd is.

Een notaris is ook de aangewezen persoon om de verdeling met halfbroers en de ophoging voor ouders te berekenen. Dat rekenwerk gaat vaak mis.

Zijn er erfgenamen die u niet kent of niet kunt vinden, dan hoort erfgenamenonderzoek bij de opdracht.

Vraag vooraf een offerte. De kosten van de verklaring van erfrecht zijn een schuld van de nalatenschap.

Veelgestelde vragen

Erf ik van mijn broer als hij kinderen heeft?

Nee. Zijn er kinderen of kleinkinderen, dan is groep 1 niet leeg en erven zij. Broers en zussen komen alleen aan bod als er geen partner en geen afstammelingen zijn.

Erven mijn ouders ook?

Ja. Ouders zitten samen met de broers en zussen in groep 2 en erven mee. Een ouder krijgt minimaal een kwart.

Hoeveel erft een halfzus?

De helft van wat een volle broer, een volle zus of een ouder erft.

Hoeveel erfbelasting betaal ik als broer of zus?

In 2026: 30 procent over het deel boven de vrijstelling van € 2.769, en 40 procent over het deel boven € 158.669.