Welke bank vraagt wanneer om een verklaring van erfrecht?

Wie op internet zoekt naar “bij welk bedrag vraagt de bank een verklaring van erfrecht”, vindt tientallen verschillende getallen. Geen daarvan komt van de banken zelf. Deze pagina legt uit hoe het werkelijk zit, en wat u per bank kunt navragen.

Waarom er geen lijst met bedragen is

Banken hebben een zekere beleidsvrijheid bij het opvragen van documenten. Dat staat in de algemene bankvoorwaarden en is door Kifid bevestigd.

In de bankvoorwaarden staat dat de bank na het overlijden van een klant aan degene die optreedt namens de nalatenschap een verklaring van erfrecht kan vragen. Soms zijn ook andere documenten voldoende, en dat hangt onder meer af van de omvang van de nalatenschap.

De Nederlandse Vereniging van Banken noemt op haar eigen website geen bedrag. Zij schrijft dat een bank de verklaring soms niet nodig vindt, bijvoorbeeld wanneer de overledene relatief weinig geld op de rekening had.

Elk bedrag dat u elders leest, is dus een ervaring van iemand bij één bank op één moment, geen regel.

Wat wél voor alle banken geldt

De banken hebben via de NVB een gezamenlijke controle opgesteld. Die kijkt niet naar het saldo, maar naar de erfgenamen.

Situatie van een nabestaande	Verklaring waarschijnlijk nodig
Minderjarig	Ja
Failliet	Ja
Onder curatele of bewind	Ja
In de schuldsanering	Ja
Woonachtig in het buitenland	Ja
Geen van deze	Vaak niet; wel andere documenten

Geldt geen van de vijf situaties, dan vraagt de bank meestal om een kopie van uw identiteitsbewijs, de akte van overlijden, een uittreksel uit het Centraal Testamentenregister en een ondertekende vrijwaring.

De NVB voegt eraan toe: neem in alle gevallen eerst contact op met de bank van de overledene. Veel banken hebben een speciale servicedesk nabestaanden.

Wat het verschil per bank bepaalt

Naast de vijf situaties wegen banken in de praktijk drie dingen mee.

Het saldo op de rekeningen. Bij een klein bedrag is het risico voor de bank klein en volstaat een vrijwaring.

De producten. Bij een hypotheek, een effectenrekening, een levensverzekering of een kluis vraagt de bank vaker om een verklaring, omdat daar meer bij komt kijken.

De erfgenamen. Eén erfgenaam met een testament is eenvoudiger dan vijf erfgenamen zonder testament.

Kifid beschreef een zaak waarin een bank uit coulance geen verklaring vroeg bij een gering saldo en geen tekenen van onenigheid. Diezelfde bank had bij een hoger saldo of bij onenigheid anders kunnen beslissen, en dat mag.

Zo vraagt u het na

1. Zoek de servicedesk nabestaanden van de bank op. De meeste banken hebben een aparte pagina voor nabestaanden.
2. Meld het overlijden en vraag welke producten er op naam van de overledene staan.
3. Vraag concreet welke documenten de bank wil zien voor het vrijgeven of opheffen van elke rekening.
4. Doe dit bij elke bank apart. De ene bank kan een verklaring vragen waar de andere een vrijwaring accepteert.
5. Leg de antwoorden vast met datum en naam van de medewerker.
6. Ga pas daarna naar de notaris, en alleen als ten minste één bank de verklaring werkelijk eist.

Welke banken in uw situatie om een verklaring vragen, hangt af van de producten en de erfgenamen. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Als de bank een verklaring eist

Eist een bank een verklaring van erfrecht, dan is dat volgens Kifid in de regel toegestaan. De bank mag zekerheid willen dat zij met de juiste personen handelt.

Een kopie van het testament vervangt de verklaring niet. De bank kan niet weten of het testament het laatste is en wat de erfgenamen hebben besloten.

Ook een verklaring van executele is niet altijd genoeg, zoals bij het wijzigen van de tenaamstelling van een hypotheek.

Wie de kosten van de verklaring bezwaarlijk vindt, kan dat bij de bank bespreken. Kifid oordeelde in een zaak dat de bank die kosten niet hoefde te dragen.

En/of-rekeningen

Bij een gezamenlijke rekening ligt het anders. Die blijft open, en de overgebleven rekeninghouder kan erover blijven beschikken.

De bank hoeft een en/of-rekening niet te blokkeren als een van de rekeninghouders overlijdt. De mederekeninghouder blijft bevoegd.

Dat betekent niet dat het hele saldo van de mederekeninghouder is. Wat van de overledene was, hoort bij de nalatenschap. Dat is een kwestie tussen mederekeninghouder en erfgenamen, niet iets wat de bank onderzoekt.

Wat er vaak misgaat

Er wordt een bedrag van internet aangehouden als grens, en de bank blijkt een andere lijn te hanteren.

Er wordt maar bij één bank gevraagd, terwijl de overledene rekeningen bij drie banken had.

Een vrijwaring wordt getekend terwijl er onenigheid is tussen erfgenamen. Dan kan de bank alsnog een verklaring vragen, of kan de ondertekenaar later aansprakelijk zijn.

Een kopie van het testament wordt opgestuurd in de veronderstelling dat het volstaat.

De verklaring wordt aangevraagd voordat is nagevraagd of enige bank die werkelijk nodig heeft.

Meerdere banken tegelijk

Had de overledene rekeningen bij meerdere banken, dan doorloopt u het proces per bank. Weet u niet zeker bij welke banken, dan kunt u via het Loket Slapende Tegoeden in één keer navraag doen bij alle aangesloten banken.

Blijkt één bank een verklaring te eisen, dan is de verklaring er hoe dan ook, en kunt u die ook bij de andere banken gebruiken. Vraag dan meteen meerdere afschriften aan.

Vraagt geen enkele bank erom, dan bespaart u de notaris. Bewaar wel de antwoorden van de banken, zodat u later kunt laten zien waarom u geen verklaring heeft laten opstellen.

Als de bank eerder een verklaring ziet dan u

Een bank hoort van het overlijden via de gemeente, of via een melding van een nabestaande. Vanaf dat moment blokkeert zij de toegang tot de rekeningen.

Het komt voor dat een bank een verklaring vraagt terwijl u nog niet weet of u er een gaat aanvragen. Laat u dan niet opjagen: vraag eerst wat de bank precies wil en of er een alternatief is.

Bij een laag saldo en een eenvoudige situatie is dat vaak zo. Bij een hoger saldo of een hypotheek meestal niet.

Leg elk antwoord van de bank vast met datum en naam. Bij een later geschil, bijvoorbeeld bij Kifid, is dat de basis.

Veelgestelde vragen

Bij welk saldo vraagt de bank een verklaring van erfrecht?

Daar bestaat geen gepubliceerde grens voor. Banken hebben beleidsvrijheid en beslissen per situatie. Vraag het na bij de bank zelf.

Vragen alle banken hetzelfde?

Nee. De NVB-controle met vijf situaties is gezamenlijk, maar daarbuiten beslist elke bank zelf. Vraag het per bank na.

Mag een bank een verklaring eisen?

Ja. Volgens Kifid heeft de bank beleidsvrijheid en mag zij zekerheid willen over wie bevoegd is. Een kopie van het testament hoeft zij niet te accepteren.

Blijft een en/of-rekening bruikbaar?

Ja. Gezamenlijke rekeningen blijven open en de mederekeninghouder blijft bevoegd. De bank hoeft zo’n rekening niet te blokkeren.