Hypotheek aflossen met de overlijdensrisicoverzekering

Bij het afsluiten van de hypotheek is hij vaak verplicht gesteld, daarna vergeten: de overlijdensrisicoverzekering die de lening aflost als een van de eigenaren overlijdt. Voor de partner die achterblijft, is het de polis die bepaalt of het huis betaalbaar blijft. Zo werkt hij, en zo zet u hem aan het werk.

Verpand of niet

Het verschil zit in één woord op het polisblad of in de hypotheekakte: verpanding.

	Verpande polis	Niet-verpande polis
Aan wie de verzekeraar uitkeert	Aan de bank, tot het bedrag van de hypotheekschuld	Aan de begunstigde op de polis
Wat er met de hypotheek gebeurt	Wordt geheel of gedeeltelijk afgelost	Blijft staan, tenzij de begunstigde aflost
Wat er overblijft	Het meerdere gaat naar de begunstigde	Alles gaat naar de begunstigde
Wie het overlijden meldt	Vaak de bank én de nabestaande	De begunstigde

Bij een verpanding heeft de bank het recht op de uitkering bedongen als zekerheid voor de lening. Is de hypotheek later overgesloten of afgelost, dan kan de verpanding zijn vervallen terwijl de polis doorloopt. Vraag het na bij bank en verzekeraar allebei.

Zo zet u het in gang

1. Zoek de polis. In de hypotheekstukken, in de verzekeringsmap, of via een premie-incasso op de bankafschriften. Noteer verzekeraar, polisnummer en einddatum.
2. Vraag de bank of de polis is verpand en hoe de bank de uitkering verwerkt: als aflossing van de hele lening, van een leningdeel, of als verlaging van de maandlast.
3. Meld het overlijden bij de verzekeraar, met de akte van overlijden, het polisnummer en uw gegevens als begunstigde. Bij verpanding regelt de bank vaak een deel; doe het toch zelf ook.
4. Wacht de uitkering af en vraag de bank om een nieuwe opgave van de openstaande lening en de maandlast.
5. Bespreek met de bank wat u met de verlaagde lening doet: houden op uw naam, rentevaste periode aanpassen, of alsnog verkopen.
6. Bewaar de afrekening van de verzekeraar en de bank voor de aangifte erfbelasting; daar telt de uitkering afhankelijk van de premiebetaling mee.

Als de polis niet de hele lening dekt

Vaak is alleen een deel van de hypotheek verzekerd, of alleen op het leven van één partner. Wat overblijft, is een lening die de erfgenamen moeten dragen of aflossen uit de verkoop.

NHG beschrijft hoe het dan verder gaat: de hypotheekadviseur bepaalt of u de resterende maandlasten kunt dragen. Zo ja, dan komt de hypotheek op uw naam. Zijn de lasten te hoog, dan zoekt de adviseur naar een oplossing, zoals een deel aflossingsvrij maken, de looptijd verlengen of de rente aanpassen. Moet de woning toch worden verkocht met verlies, dan kan NHG een restschuld kwijtschelden.

Zonder NHG gelden de voorwaarden van de bank. Vraag daar expliciet naar de regels bij overlijden; veel banken hebben daarvoor een aparte procedure.

Wat het betekent voor de erfgenamen

Een verpande uitkering die de hypotheek aflost, komt ten goede aan de woning, en dus aan wie de woning krijgt. Bij de wettelijke verdeling is dat de partner. De kinderen zien hun vordering niet stijgen door de uitkering, tenzij het testament of de polis anders bepaalt.

Een niet-verpande uitkering aan een genoemde begunstigde hoort niet bij de nalatenschap. De begunstigde beslist zelf of hij ermee aflost. Staan “de erfgenamen” op de polis, dan valt de uitkering in de nalatenschap en wordt zij verdeeld.

Voor de erfbelasting telt de uitkering mee als de overledene de premie betaalde. Betaalde de partner de premie uit eigen middelen, dan is de uitkering vaak onbelast. Geef de polis op in de aangifte en laat de Belastingdienst of een adviseur de premiesplitsing beoordelen.

Of er in uw situatie een verpande polis is en wat de uitkering betekent voor de hypotheek, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Verzekering bij de werkgever of de pensioenregeling

Naast de eigen polis kan er dekking zijn via de werkgever: een collectieve overlijdensrisicoverzekering, of een nabestaandenpensioen dat het inkomen van de partner aanvult. Die uitkeringen zijn niet verpand en gaan naar de nabestaande, die er de hypotheek mee kan verlichten.

Vraag de werkgever ernaar bij de eindafrekening. En vraag het pensioenfonds naar het partnerpensioen; dat telt mee als inkomen wanneer de bank toetst of u de hypotheek kunt overnemen.

Wat er vaak misgaat

De polis wordt niet gevonden omdat de premie jaarlijks werd betaald.

De bank verrekent de uitkering met een leningdeel dat de partner niet zou hebben gekozen, zonder overleg.

Een verpanding blijkt vervallen na een oversluiting, en niemand weet waar de uitkering heen moet.

De uitkering wordt in de aangifte erfbelasting vergeten.

De partner denkt dat de hele hypotheek is afgelost, terwijl alleen één leningdeel was verzekerd.

Als er twee polissen zijn

Bij partners zijn er vaak twee polissen, één op elk leven, of één polis met twee verzekerden. Overlijdt een van hen, dan keert de polis op zijn leven uit; de polis op het leven van de partner loopt door. Beslis of die polis nog nodig is: hij beschermt nu de kinderen of de erfgenamen tegen een hypotheek die na een tweede overlijden overblijft.

Zeg een polis niet op zonder de gevolgen te kennen. Een nieuwe verzekering op latere leeftijd is duurder, en bij gezondheidsklachten soms niet meer af te sluiten. Vooruitbetaalde premie van een polis die door het overlijden is geëindigd, komt terug.

Wat u aan de bank vraagt na de uitkering

Vraag na de afboeking een nieuw overzicht per leningdeel: het restant, de rente, de rentevaste periode en de maandlast. Vraag ook of de bank de maandlast automatisch heeft verlaagd of dat u daar zelf om moet verzoeken. Bij een annuïteitenhypotheek kiest de bank soms voor een kortere looptijd in plaats van een lagere maandlast. En vraag of de aflossing gevolgen heeft voor de renteopslag, want een lagere lening ten opzichte van de waarde geeft bij veel banken recht op een lagere rente.

Veelgestelde vragen

Gaat de uitkering naar de bank of naar mij?

Bij een verpande polis naar de bank, tot het bedrag van de lening; het meerdere naar u als begunstigde. Bij een niet-verpande polis naar de begunstigde op de polis.

Wordt de hele hypotheek afgelost?

Alleen tot het verzekerde bedrag. Vaak is een deel van de lening verzekerd, of alleen het leven van één partner. Vraag de bank om een nieuwe opgave na de uitkering.

Wat als de resterende maandlast te hoog is?

Overleg met de hypotheekadviseur. Bij NHG zijn oplossingen mogelijk zoals een deel aflossingsvrij, een langere looptijd of een andere rente; bij verkoop met verlies kan NHG de restschuld kwijtschelden.

Betaal ik erfbelasting over de uitkering?

Dat hangt af van wie de premie betaalde. Betaalde de overledene, dan telt de uitkering mee; betaalde u zelf, dan vaak niet. Geef de polis op in de aangifte.

Hoe lang duurt het voordat de verzekeraar uitkeert?

Dat verschilt per verzekeraar en hangt af van de volledigheid van de stukken. Stuur de akte van overlijden en het polisnummer direct mee, en vraag de verzekeraar naar zijn termijn.