Dubbele erfbelasting voorkomen

Twee landen die over dezelfde erfenis heffen: het klinkt als een fout, maar het is een gevolg van twee stelsels die elkaar overlappen. Nederland kijkt naar waar de overledene woonde, veel andere landen kijken naar waar het vermogen ligt.

Hoe de overlap ontstaat

Nederland heft over de hele nalatenschap als de overledene hier woonde. Dat geldt ook voor het deel dat in het buitenland ligt.

Veel landen heffen daarnaast over onroerend goed binnen hun grenzen, ongeacht waar de overledene woonde. Een appartement in Spanje van een in Nederland wonende erflater kan dus in beide landen belast zijn.

Er zijn ook landen zonder erfbelasting. Dan is er geen overlap en hoeft u niets te regelen.

Het omgekeerde bestaat ook. Woonde de overledene in het buitenland en ligt er vermogen in Nederland? Dan kan het andere land heffen over de hele nalatenschap, terwijl Nederland niets doet. Voor u als erfgenaam is de eerste vraag dus altijd dezelfde: welk land heeft hier eigenlijk een aanknopingspunt?

Wat er tegen bestaat

De Belastingdienst stelt het zo. Het kan dat er regels gelden om dubbele belasting te voorkomen. Of dat u de in het buitenland betaalde erfbelasting mag aftrekken van uw erfenis.

Twee routes dus, en welke van toepassing is, hangt af van het land.

Er zijn landen waarmee Nederland afspraken heeft gemaakt over erfbelasting. Is dat zo, dan bepalen die afspraken welk land wat mag heffen.

Is er geen afspraak, dan geldt de Nederlandse regeling om dubbele belasting eenzijdig te verminderen. Wat dat in uw geval precies oplevert, hangt af van het soort vermogen en van wat er in het buitenland is betaald.

Wat er in uw situatie geldt, hangt af van het land en van wat u erft. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Zo pakt u het aan

1. Stel vast of Nederland heft. Dat hangt af van de woonplaats en de nationaliteit van de overledene; zie Erfbelasting over buitenlands vermogen.
2. Zoek uit of het andere land heft, en waarover. Meestal gaat het om onroerend goed dat daar ligt.
3. Bewaar het buitenlandse aanslagbiljet en het betaalbewijs. Zonder die stukken kunt u hier niets verrekenen.
4. Vermeld de buitenlandse heffing in de Nederlandse aangifte. Geef aan om welk land, welk vermogensbestanddeel en welk bedrag het gaat.
5. Laat de berekening maken door een adviseur met internationale ervaring als het om substantiële bedragen gaat.

Waarom dit specialistenwerk is

Op deze pagina staat bewust geen rekenvoorbeeld met percentages. De reden daarvoor is de eerlijkste informatie die wij u kunnen geven.

De uitkomst hangt af van drie dingen tegelijk: welk land welk deel mag belasten, welke waarderingsregels daar gelden, en hoe de Nederlandse vermindering uitpakt. Verandert er één van die drie, dan verandert het bedrag.

Bovendien lopen de termijnen niet gelijk. Een buitenlandse aanslag kan later komen dan de Nederlandse, terwijl u hier al aangifte moest doen.

Wat u zelf goed kunt doen, is het dossier compleet houden: welk vermogen ligt waar, wat is daar betaald, en wanneer. Met dat dossier kan een adviseur in een paar uur doen waar u anders maanden mee bezig bent.

Wat u zelf kunt vastleggen

Ook zonder specialistische kennis kunt u het dossier zo opbouwen dat de verrekening later soepel verloopt. Vijf dingen zijn daarvoor genoeg.

Een overzicht per vermogensbestanddeel: wat is het, in welk land ligt het, en wat was het waard op de overlijdensdatum.

De buitenlandse aanslag, met de datum en het bedrag. Bewaar het origineel én een scan.

Het betaalbewijs. Een aanslag zonder betaling levert geen verrekening op.

Een vertaling van de kernonderdelen als het document niet in het Nederlands, Engels of Duits is. Dat hoeft geen beëdigde vertaling te zijn om zelf overzicht te houden.

En een tijdlijn: wanneer heeft u wat aangevraagd, en wanneer kreeg u antwoord. Bij een procedure die twee jaar loopt, is dat het enige wat u later nog overzicht geeft.

Wanneer u er niets aan hoeft te doen

Niet elke nalatenschap met een buitenlands randje levert dubbele heffing op. Drie situaties waarin u verder kunt.

Het andere land kent geen erfbelasting. Dat komt vaker voor dan gedacht; dan is er niets te verrekenen.

Het buitenlandse vermogen is een bankrekening. Veel landen heffen alleen over onroerend goed binnen hun grenzen, en laten rekeningen van niet-inwoners met rust.

Nederland heft helemaal niet. Dat is zo als de overledene niet in Nederland woonde en geen Nederlander was, of als hij langer dan tien jaar weg was. Dan is er hier geen aanslag waarmee iets verrekend moet worden.

Controleer dat eerst. Het scheelt een adviesgesprek dat u anders voor niets voert.

Zo ziet het er in de praktijk uit

De volgorde waarin dingen gebeuren, verschilt per land, maar het patroon is vaak hetzelfde.

Eerst komt de Nederlandse aangifte. Daarin staat het buitenlandse vermogen gewoon vermeld, met de waarde op de overlijdensdatum.

Daarna, soms maanden later, volgt het buitenland. Een lokale notaris of adviseur dient daar in, en de aanslag komt op naam van de erfgenaam.

Pas als die buitenlandse aanslag betaald is, kunt u hier om verrekening vragen. Dat betekent dat de Nederlandse aanslag er dan meestal al ligt.

Meld daarom in de Nederlandse aangifte dat er een buitenlandse heffing wordt verwacht. Dan weet de Belastingdienst waarom er later een verzoek komt, en kunt u de aanpassing vragen zodra u het betaalbewijs heeft.

Houd er rekening mee dat u daarvoor zelf aan de bel moet trekken. Er is geen automatische uitwisseling die dit voor u regelt.

Wat er vaak misgaat

Het buitenlandse vermogen wordt in de Nederlandse aangifte weggelaten omdat er daar al belasting over is betaald. De verrekening loopt juist via die aangifte; weglaten kost u het recht erop.

Er wordt gewacht met de Nederlandse aangifte tot de buitenlandse aanslag er is. De Nederlandse termijn loopt intussen door. Meld liever de situatie.

Het buitenlandse betaalbewijs raakt kwijt. Zonder bewijs geen verrekening.

Er wordt aangenomen dat een verdrag automatisch alles oplost. Niet met elk land zijn afspraken gemaakt, en de afspraken die er zijn gaan niet altijd over erfbelasting.

De erfgenaam denkt dat zijn eigen woonland meetelt. Voor de Nederlandse heffing is alleen de overledene bepalend.

Veelgestelde vragen

Kan ik de buitenlandse erfbelasting van mijn erfenis aftrekken?

Dat kan in bepaalde situaties. De Belastingdienst noemt die mogelijkheid uitdrukkelijk. Of het in uw geval opgaat, hangt af van het land en het soort vermogen.

Mijn buitenlandse aanslag kwam later dan de Nederlandse. Wat nu?

Meld dat bij de Belastingdienst en vraag om aanpassing. Bewaar het aanslagbiljet en het betaalbewijs; die zijn de basis voor de verrekening.

Geldt dit ook voor een bankrekening in het buitenland?

Veel landen heffen alleen over onroerend goed binnen hun grenzen. Een bankrekening valt daar vaak buiten, maar dat verschilt per land.

Wie betaalt de kosten van een adviseur?

Dat is meestal een kostenpost van de erfgenamen. Die kosten zijn geen schuld van de nalatenschap; zie Welke schulden mag u aftrekken van de nalatenschap?.

Is er ook dubbele heffing bij schenkingen?

Ook daar kan het spelen, met eigen regels. Dit cluster gaat over de erfbelasting; laat een schenkingssituatie apart beoordelen.