Slapende bankrekeningen en tegoeden opsporen

Een spaarrekening bij een bank waar al jaren geen post van komt. Een effectenrekening uit de tijd dat de overledene nog werkte. Een termijndeposito dat allang is afgelopen. Zulke tegoeden blijven bij de bank staan tot iemand ernaar vraagt.

Wat een slapend tegoed is

Banken noemen een rekening slapend als er lange tijd niets mee is gedaan en er geen contact meer is met de rekeninghouder. Dat gebeurt door overlijden, door een verhuizing die niet is doorgegeven, of gewoon door vergeten.

Banken hebben geen toegang tot de gemeentelijke basisregistratie. Zij horen dus niet vanzelf dat een rekeninghouder is overleden. Het geld blijft staan.

Volgens de wet verjaart het recht om zo’n saldo op te eisen in beginsel na twintig jaar. De Nederlandse Vereniging van Banken schrijft dat banken daar geen beroep op doen. Kunt u de claim aantonen, dan keren zij ook na twintig jaar uit. Afdwingbaar is dat strikt genomen niet, maar het is de praktijk.

Eerst zelf zoeken

Het Loket Slapende Tegoeden is bedoeld voor wie géén goed beeld heeft van de banken van de overledene. Weet u bij welke bank een rekening liep, dan benadert u die bank rechtstreeks. Dat is sneller.

Waar u kijkt	Wat het oplevert
Jaaropgaven van banken	Elke bank stuurt er een, ook voor slapende rekeningen
Aangifte inkomstenbelasting, box 3	Alle rekeningen die de overledene opgaf
Vooraf ingevulde aangifte	Rekeningen die banken aan de Belastingdienst doorgaven
Bankafschriften	Overboekingen naar eigen rekeningen elders
Post, ordners, e-mail	Bankpassen, brieven, oude afschriften
Spaarbankboekjes	Rechtstreeks naar de bank of de rechtsopvolger

Een spaarbankboekje aan toonder valt niet onder het Loket. Daarmee gaat u naar de bank die erop staat, of naar de rechtsopvolger als die bank niet meer bestaat. Het Loket geeft als vuistregel: Rijkspostspaarbank werd ING, en Raiffeisen- en Boerenleenbanken werden Rabobank. Nuts- en Bondsspaarbanken werden ABN AMRO in de Randstad en SNS daarbuiten. De Nederlandsche Bank heeft een overzicht van rechtsopvolgers.

Zo doet u navraag bij het Loket

1. Controleer of u mag aanvragen. Dat mag als erfgenaam, of als executeur die de nalatenschap afwikkelt maar zelf geen erfgenaam is.
2. Verzamel de documenten als pdf. Altijd een kopie van uw identiteitsbewijs en de akte van overlijden. Wat u verder meestuurt, hangt af van uw positie: zie hieronder.
3. Dien de navraag digitaal in via de site van het Loket. Alle aangesloten banken starten dan een onderzoek op naam van de overledene.
4. Wacht het bericht af. Vindt een bank een tegoed, dan krijgt u direct een e-mail met de contactgegevens van die bank. Is er niets gevonden, dan hoort u dat na afloop van de termijn van drie maanden in één keer.
5. Benader de bank die iets heeft gevonden. U moet zich daar legitimeren en de documenten overhandigen. De bank bepaalt dan of u recht heeft op het tegoed en hoe hoog het is.
6. Neem het tegoed op in de boedelbeschrijving en in de aangifte erfbelasting.

Het Loket vermeldt de hoogte van een gevonden bedrag niet. Dat hoort u pas van de bank, als vaststaat dat u rechthebbende bent.

Welke documenten u meestuurt

Het Loket vraagt om officiële stukken, omdat het bestaan van een rekening niet aan de verkeerde persoon mag worden gemeld.

Was u getrouwd of geregistreerd partner en is er geen testament? Dan de akte van overlijden en een uittreksel uit het Centraal Testamentenregister waaruit blijkt dat er geen testament is.

Bent u kind van de overledene? Dan de akte van overlijden en een bewijs van de afstamming. Dat kan een uittreksel uit de Basisregistratie Personen met de naam van uw ouders zijn, of het trouwboekje waarin u staat.

Beschikt u over het laatste testament waarin u als erfgenaam of executeur staat? Dan dat testament, een uittreksel uit het register waaruit blijkt dat het het laatste is, en de akte van overlijden.

In alle andere gevallen: een kopie van de verklaring van erfrecht of de verklaring van executele.

Welke stukken u in uw situatie nodig heeft, hangt af van uw relatie tot de overledene en van het testament. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Ook kluizen en effecten

De navraag gaat over girale tegoeden op naam: betaal-, spaar- en effectenrekeningen en termijndeposito’s. Traveller cheques en boekjes aan toonder vallen erbuiten.

Vermoedt u dat de overledene een kluis of safeloket bij een bank had, dan kunt u dat via dezelfde navraag laten onderzoeken. Daarvoor gelden dezelfde voorwaarden.

Effecten, zoals aandelen en obligaties, staan op een effectenrekening en vallen onder de navraag. Beleggingen bij een aparte beleggingsinstelling of vermogensbeheerder niet; die benadert u zelf.

Wat het kost en hoe lang het duurt

Een navraag via het Loket is gratis. Het onderzoek bij de banken is handwerk door een beperkt aantal specialisten, en hoe langer een rekening slapend is, hoe lastiger het zoeken.

De termijn waarbinnen de banken uitsluitsel geven, is gesteld op drie maanden. Een gevonden tegoed wordt eerder gemeld.

Er is geen beperking in het aantal jaren sinds het overlijden. U kunt dus ook navraag doen naar een ouder die tien jaar geleden is overleden, als de nalatenschap toen niet goed in beeld was.

Wat er vaak misgaat

De navraag wordt ingediend zonder de juiste documenten, en de banken kunnen niet beginnen.

Er wordt navraag gedaan naar een bank die de familie al kende, terwijl rechtstreeks contact sneller was geweest.

Een pdf bevat maar een deel van het document, en het onderzoek loopt vertraging op.

Een spaarbankboekje wordt weggegooid, omdat de bank op het kaft niet meer bestaat.

Een gevonden tegoed wordt niet opgenomen in de aangifte erfbelasting, en later volgt een correctie.

Als de bank u al kent

Voor de rekeningen die u wél kent, hoeft u niet naar het Loket. U meldt het overlijden bij de bank en vraagt de saldo-opgave op de dag van overlijden op.

Het Loket wijst daarbij op de nabestaandenregeling van de banken. Een echtgenoot of geregistreerd partner kan zonder verklaring van erfrecht over de rekeningen beschikken. Voorwaarden zijn onder meer dat er geen testament is en dat de partner de erfenis niet verwerpt. Ook mag er op alle rekeningen samen niet meer dan € 100.000 staan. Ook de nationaliteit en de woonplaats tellen mee. In alle andere gevallen vraagt de bank een verklaring van erfrecht.

Elke bank heeft daarvoor een eigen nabestaandendesk. Die vindt u op de site van de bank onder “overlijden”.

Veelgestelde vragen

Wat kost een navraag bij het Loket Slapende Tegoeden?

Niets. Het indienen is gratis, mits u de navraag volgens de voorwaarden doet en de gevraagde documenten als volledige pdf meestuurt.

Hoe lang duurt het?

Banken geven binnen drie maanden uitsluitsel. Een gevonden tegoed wordt direct gemeld; is er niets gevonden, dan hoort u dat na afloop van de termijn.

Kan ik nog navraag doen als het overlijden lang geleden is?

Ja. Er is geen beperking in het aantal jaren. Banken doen geen beroep op de wettelijke verjaring van twintig jaar als u de claim kunt aantonen.

Heb ik een verklaring van erfrecht nodig?

Niet altijd. Als echtgenoot zonder testament volstaat een uittreksel uit het Centraal Testamentenregister; als kind een bewijs van de afstamming. In andere gevallen wel.

Kan ik ook zoeken naar een bankkluis?

Ja. Vermoedt u een kluis of safeloket bij een bank, dan laat u dat via dezelfde navraag onderzoeken, onder dezelfde voorwaarden.