Model: verklaring beneficiaire aanvaarding

Wanneer u dit gebruikt

Als u niet zeker weet of de nalatenschap positief is, of als u weet dat zij negatief is maar toch erfgenaam wilt blijven, bijvoorbeeld om de woning of persoonlijke spullen te kunnen afwikkelen. Beneficiair aanvaarden beschermt uw eigen vermogen. De prijs is dat u de nalatenschap volgens de regels van de vereffening moet afwikkelen. Voor een minderjarige erfgenaam is beneficiaire aanvaarding de standaard; de ouder of voogd doet de verklaring.

Het officiële formulier

Ook hier is geen eigen model nodig. De verklaring gebeurt bij de griffie van de rechtbank met het formulier “Verklaring nalatenschap” van de Rechtspraak, dezelfde als voor verwerpen. De opbouw:

1. Gegevens van de overledene
   - volledige naam, geboortedatum en -plaats
   - overlijdensdatum en -plaats
   - laatste woonplaats (bepaalt de bevoegde rechtbank)

2. Gegevens van u als erfgenaam
   - volledige naam, geboortedatum en -plaats, adres
   - uw relatie tot de overledene
   - erfgenaam volgens de wet of volgens een testament

3. Uw keuze
   [ ] ik verwerp de nalatenschap
   [X] ik aanvaard de nalatenschap beneficiair

4. Meerdere erfgenamen
   - mede-erfgenamen die ook beneficiair aanvaarden en mee ondertekenen
     (één griffierecht voor de gezamenlijke verklaring)

5. Ondertekening
   - plaats, datum, handtekening van iedere erfgenaam die verklaart
   - bij een minderjarige: handtekening van de wettelijk vertegenwoordiger

Bijlagen
   - kopie geldig identiteitsbewijs van iedere ondertekenaar
   - kopie akte van overlijden
   - [kopie testament of verklaring van het Centraal Testamentenregister,
     als de rechtbank daarom vraagt]

Toelichting per onderdeel

De keuze. Kruis beneficiair aanvaarden aan. Wie na de verklaring alsnog wil verwerpen, kan dat niet meer. Wie zuiver wil aanvaarden, kan dat door zich als erfgenaam te gedragen, maar verliest dan de bescherming.

Mede-erfgenamen. Aanvaardt één erfgenaam beneficiair, dan worden de anderen die nog niet hebben gekozen, geacht ook beneficiair te aanvaarden, tenzij zij binnen 3 maanden alsnog zuiver aanvaarden of verwerpen. Samen op één formulier is eenvoudiger en goedkoper.

De minderjarige. Een ouder of voogd aanvaardt namens een minderjarig kind altijd beneficiair; verwerpen kan alleen met machtiging van de kantonrechter.

Zo dient u de verklaring in

1. Download en vul het formulier in op rechtspraak.nl; digitaal invullen en uitprinten, of met de hand.
2. Onderteken en voeg de bijlagen toe.
3. Stuur het naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene.
4. Betaal het griffierecht na de brief van de rechtbank: in 2026 € 165; met een toevoeging of inkomensverklaring niets.
5. Ontvang de akte binnen 3 weken na betaling en begin de vereffening: boedelbeschrijving, schuldeisers, betaling in de wettelijke volgorde.

Of beneficiair aanvaarden in uw situatie de juiste keuze is en wat de vereffening dan van u vraagt, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Wat u daarna moet doen

Beneficiaire aanvaarding is geen eindpunt maar een begin. De erfgenamen zijn samen vereffenaar. Zij maken een boedelbeschrijving en leggen die op verzoek neer bij de kantonrechter. Zij roepen de bekende schuldeisers op en betalen de schulden in de wettelijke volgorde. Zij keren niets aan zichzelf uit voordat alle schuldeisers zijn voldaan. Blijkt de nalatenschap negatief, dan melden zij dat aan de kantonrechter, die aanwijzingen kan geven of een vereffenaar kan benoemen. Blijkt zij ruimschoots positief, dan kan de kantonrechter ontheffing geven van een deel van de regels. Wie deze regels niet volgt, kan de bescherming verliezen.

Juridische status en beperking

De verklaring bij de griffie is de enige manier om beneficiair te aanvaarden (artikel 4:191 BW). Zij werkt vanaf de inschrijving in het boedelregister. De bescherming geldt alleen bij een correcte vereffening; een erfgenaam die goederen verzwijgt of schuldeisers passeert, wordt alsnog met zijn eigen vermogen aansprakelijk. De kantonrechter kan een termijn stellen voor de keuze; wie die laat verlopen, wordt geacht zuiver te hebben aanvaard.

Wat er vaak misgaat

De erfgenaam aanvaardt beneficiair en haalt daarna de rekening leeg voor de familie, en verliest de bescherming.

Eén erfgenaam aanvaardt beneficiair zonder de anderen te informeren, en de vereffening verrast iedereen.

De boedelbeschrijving wordt niet gemaakt, en de kantonrechter vraagt ernaar.

De uitvaart wordt betaald uit eigen zak in de veronderstelling dat dat moet; de uitvaartkosten zijn een schuld van de nalatenschap.

Het formulier gaat naar de verkeerde rechtbank.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil met verwerpen?

Bij verwerpen bent u geen erfgenaam meer en ontvangt u niets. Bij beneficiair aanvaarden blijft u erfgenaam, zonder aansprakelijkheid voor schulden uit eigen vermogen, mits u de nalatenschap volgens de regels afwikkelt.

Wat kost beneficiair aanvaarden?

In 2026 € 165 griffierecht per verklaring; mede-erfgenamen op één formulier betalen één keer.

Moet ik daarna een vereffening doen?

Ja. U maakt een boedelbeschrijving, roept de schuldeisers op en betaalt in de wettelijke volgorde. Bij een ruimschoots positieve nalatenschap kan de kantonrechter ontheffing geven.

Wat als een mede-erfgenaam zuiver wil aanvaarden?

Dat kan, binnen 3 maanden na uw beneficiaire aanvaarding. Daarna wordt hij geacht ook beneficiair te hebben aanvaard.