Boedelnotaris: wat doet die en wat kost het?

Het woord boedelnotaris komt uit de wet en klinkt als een aparte functie. Dat is het niet: het is een gewone notaris die bij een vereffening een centrale rol op zich neemt. Wanneer u er een nodig heeft en wat hij doet, staat hieronder.

Wat de wet ermee bedoelt

De wettelijke regels over de vereffening van een nalatenschap noemen de boedelnotaris op drie plaatsen.

De vereffenaar moet met bekwame spoed een boedelbeschrijving opmaken en die neerleggen ten kantore van de boedelnotaris, of, als die ontbreekt, ter griffie van de rechtbank.

Schuldeisers worden opgeroepen om hun vorderingen in te dienen bij de boedelnotaris, of, als die ontbreekt, bij de vereffenaar zelf.

De rekening en verantwoording en de uitdelingslijst worden neergelegd ten kantore van de boedelnotaris, of, als die ontbreekt, ter griffie van de rechtbank.

Steeds staat er “als die ontbreekt”. Een boedelnotaris is dus mogelijk, niet verplicht.

Wat hij doet

De boedelnotaris is het adres waar alles samenkomt tijdens een vereffening.

Taak	Zonder boedelnotaris
Boedelbeschrijving ter inzage leggen	Griffie van de rechtbank
Vorderingen van schuldeisers ontvangen	De vereffenaar zelf
Rekening en verantwoording en uitdelingslijst neerleggen	Griffie van de rechtbank
Erfgenamen vertegenwoordigen richting de bank	Verklaring van erfrecht met volmacht

Daarnaast kan de boedelnotaris de erfgenamen adviseren over de vereffening, de uitdelingslijst opstellen en het contact met schuldeisers voeren. Dat is werk dat hij op uw verzoek doet, en dat u apart afspreekt.

Kifid beschreef een zaak waarin de boedelnotaris de erfgenamen gezamenlijk vertegenwoordigde bij de bank. Een verzoek om informatie moest dan ook via hem lopen, niet via één erfgenaam alleen.

Wanneer u er een kiest

Een boedelnotaris is vooral nuttig als de vereffening werk oplevert dat u niet zelf wilt of kunt doen.

Bij veel schuldeisers is het prettig dat vorderingen op één adres binnenkomen en professioneel worden geregistreerd.

Bij onenigheid tussen erfgenamen is een neutraal adres voor de boedelbeschrijving en de uitdelingslijst waardevol.

Bij een negatieve nalatenschap waarin een uitdelingslijst nodig is, schrijft de Rechtspraak zelf dat het maken daarvan ingewikkeld is en advies verstandig.

Bij een eenvoudige nalatenschap met weinig schuldeisers kunt u de stukken gewoon bij de griffie neerleggen en het zelf doen.

Zo regelt u het

1. Bepaal of de nalatenschap wordt vereffend. Dat is zo bij beneficiaire aanvaarding, en als de rechter een vereffenaar heeft benoemd.
2. Schat het werk in: aantal schuldeisers, verhoudingen tussen erfgenamen, kans op een negatieve nalatenschap.
3. Vraag bij een of meer notarissen een offerte voor de rol van boedelnotaris, met een beschrijving van wat u wel en niet wilt uitbesteden.
4. Leg de keuze vast met alle erfgenamen. De erfgenamen kiezen samen; een boedelnotaris wordt niet door de rechtbank aangewezen.
5. Geef het adres van de boedelnotaris door in de oproep aan schuldeisers en bij de melding aan de kantonrechter.
6. Leg de boedelbeschrijving bij hem neer zodra die klaar is.

Of een boedelnotaris in uw situatie zinvol is, hangt af van het aantal schuldeisers en de verhoudingen. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Wat het kost

Er is geen vast tarief. De boedelnotaris rekent, net als bij elke andere opdracht, naar het aantal uren.

Wat de uren bepaalt: hoeveel schuldeisers zich melden, hoe compleet de boedelbeschrijving is die u aanlevert, of er een uitdelingslijst nodig is, en hoeveel overleg de erfgenamen vragen.

Spreek daarom vooraf af wat de boedelnotaris doet. Alleen als adres voor neerlegging en vorderingen is iets anders dan de hele vereffening begeleiden.

Noodzakelijke notariskosten zijn vereffeningskosten en daarmee een schuld van de nalatenschap. Ze gaan vóór de gewone schuldeisers, samen met de uitvaartkosten. Is er zo weinig dat die kosten al meer zijn dan de nalatenschap, dan kunt u de kantonrechter vragen de vereffening op te heffen.

Boedelnotaris, executeur en vereffenaar

Drie rollen die vaak door elkaar worden gehaald.

De executeur is benoemd in het testament, beheert de nalatenschap en betaalt de schulden. Hij krijgt, als het testament niets anders zegt, 1 procent van de nalatenschap.

De vereffenaar wikkelt een nalatenschap af volgens de wettelijke regels. Dat zijn bij beneficiaire aanvaarding de erfgenamen samen, of iemand die de rechter benoemt. Een door de rechter benoemde vereffenaar krijgt een vergoeding die de rechter bepaalt.

De boedelnotaris is het adres en de adviseur tijdens die vereffening. Hij is geen vereffenaar en geen executeur, tenzij hij daartoe ook is benoemd.

Eén persoon kan meer rollen hebben. Een notaris kan bijvoorbeeld executeur zijn én als boedelnotaris optreden. Vraag dan wel om een duidelijke afspraak over de beloning per rol.

Wat er vaak misgaat

Erfgenamen denken dat een boedelnotaris verplicht is en maken kosten die bij een eenvoudige nalatenschap niet nodig waren.

Of andersom: er wordt geen boedelnotaris gekozen bij een nalatenschap met veel schuldeisers, en de vereffenaar raakt het overzicht kwijt.

De opdracht wordt niet afgebakend, en de nota omvat werk dat de erfgenamen zelf hadden kunnen doen.

Eén erfgenaam benadert de bank rechtstreeks terwijl de boedelnotaris de erfgenamen vertegenwoordigt, en de bank weigert terecht.

De boedelnotaris wordt pas gekozen als de termijn voor de uitdelingslijst al loopt.

Wat u bij de boedelnotaris aanlevert

Een boedelnotaris kan pas werken met wat hij krijgt. Drie dingen maken het verschil.

De boedelbeschrijving, zo compleet mogelijk, met per bezitting en per schuld de waarde op de dag van overlijden en de bron van die waarde.

De lijst van bekende schuldeisers, met de opgaven die u al heeft ontvangen en de datum daarvan.

De stukken over de keuze van de erfgenamen: de akte nalatenschap van de rechtbank bij beneficiaire aanvaarding of verwerping.

Lever dat in één keer aan, met één aanspreekpunt namens de erfgenamen. Elke losse aanvulling is een brief, en elke brief is tijd die de notaris rekent.

Veelgestelde vragen

Is een boedelnotaris verplicht?

Nee. De wet zegt steeds “als die ontbreekt”: zonder boedelnotaris legt u de stukken neer bij de griffie van de rechtbank en dienen schuldeisers hun vorderingen in bij de vereffenaar zelf.

Wie kiest de boedelnotaris?

De erfgenamen samen. De rechtbank wijst geen boedelnotaris aan.

Wat kost een boedelnotaris?

Er is geen vast tarief; de notaris rekent naar uren. Spreek vooraf af wat hij doet en vraag een offerte. De kosten zijn een schuld van de nalatenschap.

Is de boedelnotaris hetzelfde als de executeur?

Nee. De executeur is in het testament benoemd en beheert de nalatenschap; de boedelnotaris is het adres en de adviseur tijdens een vereffening. Eén persoon kan beide rollen hebben, maar dat moet apart zijn afgesproken.