Erfenis en de eigen bijdrage Wlz

Wie in een verpleeghuis woont of thuis langdurige zorg krijgt, betaalt een eigen bijdrage aan het CAK. Die bijdrage hangt af van inkomen én vermogen. Een erfenis verhoogt het vermogen, en dus op termijn de bijdrage. Het woord op termijn is belangrijk: het CAK kijkt twee jaar terug. Wat u dit jaar erft, voelt u pas over twee jaar. Dit is hoe het werkt en wat u kunt doen.

Hoe het CAK rekent

Het CAK gebruikt het inkomen en het vermogen van twee jaar geleden, zoals die bij de Belastingdienst vaststaan. Voor de eigen bijdrage van 2026 telt dus het jaar 2024. Bij de hoge eigen bijdrage gaat dat in drie stappen.

Stap	Wat het CAK doet	Cijfers 2026
1. Beschikbaar inkomen	Verzamelinkomen min belasting, min aftrek zorgverzekering, min zak- en kleedgeld, min korting (niet-)pensioengerechtigd, min 15 procent van arbeidsinkomen	Zak- en kleedgeld € 4.925 alleenstaand, € 7.661 met partner
2. Bijdrage per jaar	Plus 4 procent van het box 3-vermogen boven het toetsbedrag	Toetsbedrag € 36.952 alleenstaand, € 73.904 met partner
3. Bijdrage per maand	Jaarbedrag gedeeld door 12	Maximum € 3.061,80 per maand

De vier procent heet de vermogensinkomensbijtelling. Zij komt bovenop het box 3-inkomen dat al in het verzamelinkomen zit. Een erfenis van € 100.000 boven het toetsbedrag betekent dus € 4.000 extra bijdrageplichtig inkomen per jaar, en dat werkt door in de maandbijdrage tot aan het maximum.

Bij de lage eigen bijdrage, die in de eerste vier maanden in een instelling geldt, rekent het CAK ook met het bijdrageplichtig inkomen, maar de uitkomst is lager.

Wat een erfenis doet

Een erfenis die in 2026 binnenkomt, staat op 1 januari 2027 in box 3. Die peildatum bepaalt het vermogen van 2027, en dat jaar wordt het peiljaar voor de eigen bijdrage van 2029. Ontvangt u de erfenis in december 2026, dan staat zij op 1 januari 2027 al op uw rekening. Ontvangt u haar in januari 2027, dan pas op 1 januari 2028. Een maand verschil kan een jaar bijdrage schelen.

Het gaat om het vermogen dat de Belastingdienst in box 3 ziet. Een onverdeeld aandeel in een nalatenschap hoort daar ook bij, zodra u erfgenaam bent.

Wat u nu doet

1. Stel vast in welk jaar de erfenis in box 3 komt: het jaar waarin zij op 1 januari op uw rekening of in uw aandeel in de nalatenschap zit.
2. Reken de bijtelling na: 4 procent van wat boven het toetsbedrag uitkomt, opgeteld bij het bijdrageplichtig inkomen. De rekenhulp op de site van het CAK doet dat voor u.
3. Zet het bedrag voor de hogere bijdrage apart. De erfenis is er dan nog, en de verhoging komt pas na twee jaar.
4. Vraag om aanpassing als het vermogen later weer daalt. Het CAK kent een regeling om het peiljaar te verleggen als uw inkomen of vermogen fors is gedaald; de voorwaarden staan bij “Aanpassing van de eigen bijdrage”.
5. Meld het overlijden van uw partner apart. Overlijdt de partner van iemand in een instelling, dan verandert het huishouden en kan de lage bijdrage in een hoge veranderen. Meld het bij het CAK en controleer de nieuwe beschikking.

Wat de erfenis in uw situatie doet met de eigen bijdrage en in welk jaar, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Verwerpen of schenken

Verwerpen om de eigen bijdrage te ontlopen, is zelden verstandig. De erfenis gaat dan naar de andere erfgenamen en u heeft er niets aan. Anders dan bij de bijstand kent de Wlz geen sanctie op verwerpen, maar het geld bent u kwijt.

Schenken aan kinderen is een manier om het vermogen te verlagen, maar de schenking telt pas twee jaar later in de bijdrage door, en schenkbelasting kan spelen boven de vrijstelling. Een verlaging van de bijdrage weegt zelden op tegen het weggegeven vermogen; laat het doorrekenen voordat u iets weggeeft.

Als de overledene zelf in een instelling woonde

Dan draait het om een andere vraag: wat is er te veel betaald en hoe komt dat terug. Het CAK corrigeert de eigen bijdrage tot de overlijdensdatum en stort te veel betaalde bedragen terug aan de erfgenamen, tegen een verklaring van verwantschap of van erfrecht. Lees daarover bij de overledene woonde in een verpleeghuis.

Blijft de langstlevende partner in de instelling wonen, dan verandert het huishouden van “met partner” naar “alleenstaand”. Het toetsbedrag halveert en de lage bijdrage kan overgaan in de hoge. Wat de langstlevende erft van de overledene, telt twee jaar later mee.

Wat er vaak misgaat

De erfgenaam schrikt twee jaar na de erfenis van een hogere beschikking en heeft het geld dan al uitgegeven.

De erfenis wordt in december ontvangen terwijl een maand wachten een jaar bijdrage had gescheeld.

Vermogen wordt geschonken om de bijdrage te drukken, terwijl de verhoging door het maximum toch beperkt was gebleven.

De langstlevende partner in de instelling krijgt na het overlijden een hoge bijdrage en denkt dat het een fout is.

Niemand vraagt om peiljaarverlegging als het vermogen later weer daalt.

Rekenvoorbeeld

Stel, een alleenstaande in een verpleeghuis erft in 2026 € 150.000 en had zelf geen vermogen. Op 1 januari 2027 staat dat bedrag in box 3. Voor de eigen bijdrage van 2029 gebruikt het CAK het jaar 2027. Boven het toetsbedrag blijft, met de cijfers van 2026, ruim € 113.000 over. 4 procent daarvan is ruim € 4.500 extra bijdrageplichtig inkomen per jaar. Dat komt bovenop het box 3-inkomen dat de Belastingdienst al in het verzamelinkomen meetelt.

Het toetsbedrag en de percentages voor 2029 zijn nu nog niet bekend; het CAK publiceert ze elk jaar. Het voorbeeld laat vooral zien dat de verhoging beperkt blijft ten opzichte van de erfenis zelf, en dat het maximum van de hoge bijdrage de bovengrens vormt. Gebruik de rekenhulp van het CAK met uw eigen cijfers voor een precieze uitkomst.

Veelgestelde vragen

Telt een erfenis mee voor de eigen bijdrage Wlz?

Ja, via het vermogen in box 3. Het CAK gebruikt het vermogen van twee jaar geleden, dus de erfenis werkt met vertraging door.

Hoeveel telt het vermogen mee?

4 procent van het box 3-vermogen boven het toetsbedrag van € 36.952 (alleenstaand) of € 73.904 (met partner) wordt bij het bijdrageplichtig inkomen opgeteld.

Wat is de maximale eigen bijdrage in 2026?

De hoge eigen bijdrage is maximaal € 3.061,80 per maand.

Kan ik de eigen bijdrage laten aanpassen?

Als uw inkomen of vermogen sinds het peiljaar sterk is gedaald, kunt u het CAK vragen om een ander peiljaar te gebruiken. De voorwaarden staan op de site van het CAK.

Kan ik de erfenis beter verwerpen om de bijdrage te ontlopen?

Zelden. U raakt de hele erfenis kwijt aan de andere erfgenamen om een verhoging van 4 procent per jaar over een deel ervan te vermijden. Laat het doorrekenen voordat u een keuze maakt.