Bijzondere bijstand voor uitvaartkosten aanvragen

Een uitvaart kost duizenden euro’s, en die rekening komt binnen dagen. Levert de nalatenschap te weinig op en heeft u zelf een laag inkomen, dan kan de gemeente bijspringen met bijzondere bijstand. Maar alleen als u het op tijd vraagt, en alleen voor wat echt nodig is.

Wat bijzondere bijstand is

De Rijksoverheid omschrijft bijzondere bijstand als een uitkering waarmee u extra en bijzondere kosten kunt betalen die u door bijzondere omstandigheden niet zelf kunt dragen. De gemeente bepaalt of u er recht op heeft en hoeveel, en kijkt daarbij naar uw individuele omstandigheden en financiële situatie.

De voorwaarden die de Rijksoverheid noemt:

Voorwaarde	Bij een uitvaart
U woont rechtmatig in Nederland en bent 18 jaar of ouder
U heeft onvoldoende inkomen en vermogen om de kosten zelf te betalen	De gemeente toetst uw inkomen en vermogen
De kosten zijn aantoonbaar, onvoorzien en noodzakelijk	Een sobere uitvaart; geen extra’s
De kosten ontstaan door bijzondere of dringende omstandigheden	Het overlijden zelf
De kosten kunnen niet op een andere manier worden vergoed	Geen uitvaartverzekering, geen nalatenschap, geen andere nabestaanden die kunnen betalen

Die laatste voorwaarde is bij een uitvaart de kern. De gemeente kijkt eerst of de nalatenschap de kosten kan dragen, of er een uitvaartverzekering is, en of andere nabestaanden kunnen bijdragen.

Wie kan aanvragen

Bijzondere bijstand is voor de persoon die de kosten moet dragen, niet voor de overledene. Dat is meestal degene die de uitvaart heeft besteld: de opdrachtgever is aansprakelijk voor de nota.

Zijn er meerdere nabestaanden, dan verdeelt de gemeente de kosten vaak over hen naar draagkracht. Wie zelf een laag inkomen heeft maar broers en zussen met een goed inkomen, krijgt dan alleen bijstand voor zijn eigen aandeel.

Is er niemand die de uitvaart regelt, dan regelt de gemeente haar zelf op grond van de Wet op de lijkbezorging en verhaalt zij de kosten op de nalatenschap. Dat is een andere weg dan bijzondere bijstand.

Zo vraagt u aan

1. Vraag aan vóórdat u betaalt. De Rijksoverheid schrijft dat bijzondere bijstand in beginsel niet met terugwerkende kracht of voor al betaalde kosten kan worden gegeven. Neem dus contact op met de gemeente vóór of direct na de opdracht aan de uitvaartverzorger.
2. Verzamel de stukken: de begroting of de nota van de uitvaartverzorger, uw inkomens- en vermogensgegevens, de akte van overlijden, en een overzicht van de nalatenschap.
3. Toon aan dat er geen andere dekking is: geen uitvaartverzekering, of een verzekering die minder dekt dan de nota; een nalatenschap die te weinig oplevert; andere nabestaanden die niet kunnen bijdragen.
4. Dien de aanvraag in bij uw eigen gemeente, via de site of het loket werk en inkomen. Sommige gemeenten hebben een apart formulier voor uitvaartkosten.
5. Wacht de beslissing af. De gemeente moet binnen acht weken beslissen; bij een onvolledige aanvraag kan die termijn worden verlengd.
6. Lees de beschikking: gift of lening, welk bedrag, en welke kosten wel en niet zijn meegenomen. Tegen een afwijzing kunt u bezwaar maken.

Wat de gemeente vergoedt

De bijzondere bijstand is nooit hoger dan de kosten waarvoor u haar aanvraagt, en er kan een maximumvergoeding of richtprijs gelden. Gemeenten hanteren daarvoor eigen bedragen voor een sobere uitvaart; die staan op de site van de gemeente of in haar beleidsregels.

Wat er meestal onder valt: de kist, het vervoer, de crematie of begraving, een eenvoudige plechtigheid, een beperkt aantal rouwkaarten. Wat er meestal niet onder valt: een dure kist, een grafmonument, een uitgebreide receptie, advertenties in meerdere kranten.

De gemeente beoordeelt of zij de bijstand als gift of als lening geeft. Een lening moet u terugbetalen, in termijnen die passen bij uw inkomen.

Of bijzondere bijstand in uw situatie mogelijk is en welke andere bronnen er eerst zijn, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Eerst de andere bronnen

Omdat de gemeente toetst of de kosten op een andere manier kunnen worden vergoed, loont het om die andere bronnen eerst te benutten.

Een uitvaartverzekering dekt vaak het grootste deel. Zoek de polis, en gebruik de gratis Zoekservice van het Verbond van Verzekeraars als u niets vindt.

De nalatenschap betaalt de uitvaart als eerste; de uitvaartkosten zijn een bevoorrechte schuld. Vraag de bank de nota rechtstreeks van de rekening van de overledene te betalen.

De overlijdensuitkeringen van werkgever, SVB of UWV komen aan de partner toe en kunnen de uitvaart dekken.

En een sobere keuze bij het bestellen. Wie de begroting laag houdt, heeft minder nodig en meer kans op vergoeding.

Wat er vaak misgaat

De uitvaart wordt betaald en daarna wordt bijstand gevraagd, die dan wordt afgewezen.

Een dure uitvaart wordt besteld, en de gemeente vergoedt alleen het sobere deel.

Niemand vraagt naar een uitvaartverzekering, en de gemeente wijst af omdat er wel een polis blijkt te zijn.

De opdrachtgever vraagt bijstand voor de hele nota, terwijl broers en zussen naar draagkracht moeten bijdragen.

De beschikking wordt niet gelezen, en de bijstand blijkt een lening.

Wat u in de aanvraag zet

Een aanvraag die de gemeente in één keer kan beoordelen, scheelt weken. Beschrijf kort uw relatie tot de overledene, waarom u de uitvaart regelt en waarom niemand anders kan bijdragen. Voeg de begroting toe, met daarop aangegeven welke posten u sober heeft gehouden.

Noem de nalatenschap eerlijk: wat er op de rekening staat, wat er aan schulden is, en of u de erfenis beneficiair aanvaardt of verwerpt. Een gemeente die ziet dat de nalatenschap negatief is, hoeft daar geen onderzoek meer naar te doen.

Vraag om een schriftelijke ontvangstbevestiging met datum. De termijn van acht weken begint bij de aanvraag.

Veelgestelde vragen

Kan ik bijzondere bijstand krijgen voor een uitvaart?

Ja, als u de kosten moet dragen, onvoldoende inkomen en vermogen heeft, en de kosten niet op een andere manier worden vergoed. De gemeente beoordeelt dat per geval.

Wanneer moet ik aanvragen?

Vóórdat u de uitvaart betaalt. Bijzondere bijstand wordt in beginsel niet met terugwerkende kracht of voor al betaalde kosten gegeven.

Hoe snel beslist de gemeente?

Binnen acht weken na de aanvraag. Is de aanvraag onvolledig, dan kan de termijn worden verlengd; de gemeente laat dat weten.

Moet ik de bijstand terugbetalen?

Dat hangt af van de beschikking. De gemeente kan de bijzondere bijstand als gift of als lening geven.