Hoe lang duurt een verklaring van erfrecht?

Wie op een verklaring van erfrecht wacht, wacht meestal op de bank. En de bank wacht op de notaris. Dat maakt de doorlooptijd de vraag die nabestaanden het vaakst stellen, en het antwoord hangt bijna volledig af van uzelf en uw familie.

Waar de tijd in gaat zitten

Notaris.nl noemt drie oorzaken waardoor het soms even duurt voordat de verklaring gereed is.

Er zijn veel erfgenamen. Ieder van hen moet worden geïdentificeerd, geïnformeerd en om een keuze worden gevraagd.

De erfgenamen zijn moeilijk te vinden. De notaris raadpleegt registers, benadert gemeenten en doet zo nodig onderzoek in het buitenland.

De executeur wil nog nadenken of hij zijn benoeming aanvaardt. Zonder die beslissing kan de verklaring niet worden afgegeven.

Daar komt een vierde bij, die notaris.nl apart noemt: erfgenamen die geen keuze willen maken over de aanvaarding. Ook dan loopt de afgifte vertraging op.

Een globale tijdlijn

Fase	Wat er gebeurt	Wat het tempo bepaalt
Aanvraag en offerte	U kiest een notaris en levert de stukken aan	Hoe compleet u aanlevert
Onderzoek	Centraal Testamentenregister, registers, testament opvragen	Testament ja of nee, erfgenamen in het buitenland
Erfgenamen informeren	Brief, identificatie, uitleg over de keuze	Aantal erfgenamen en hun reactiesnelheid
Keuze over aanvaarden	Elke erfgenaam kiest zuiver, beneficiair of verwerpen	Of iemand twijfelt
Akte en afschriften	De notaris stelt de verklaring op	Het kantoor

Wij noemen bewust geen aantal weken per fase. De ervaring van één kantoor zegt niets over de uwe, en een verzonnen termijn helpt niemand.

Wat u wel kunt zeggen: bij een eenvoudige nalatenschap met weinig erfgenamen die allemaal snel reageren, is de notaris het snelst klaar.

Zo versnelt u het

1. Doe de navraag bij het Centraal Testamentenregister zelf en lever het uittreksel aan. Dat is gratis en scheelt een stap.
2. Lever alle stukken in één keer aan: akte van overlijden, identiteitsbewijzen, trouwboekje, testament.
3. Maak vooraf een lijst van alle erfgenamen met adres, geboortedatum en e-mailadres, ook van wie in het buitenland woont.
4. Bespreek de keuze over aanvaarden onderling voordat de notaris erom vraagt. Twijfel van één erfgenaam houdt iedereen op.
5. Vraag de executeur meteen of hij zijn benoeming aanvaardt.
6. Reageer snel op vragen van de notaris, en spreek af wie het aanspreekpunt is.

Wat de bank intussen doet

Zodra de bank weet van het overlijden, blokkeert zij de toegang tot de rekeningen, betaalpassen en online bankieren van de overledene. Gezamenlijke rekeningen blijven open.

Geld storten op de rekening van de overledene kan nog wel. Betalen vanaf die rekening niet, behalve dat veel banken bereid zijn de rekening van de uitvaartondernemer te betalen.

Dat maakt de wachttijd voelbaar: de vaste lasten lopen, maar de rekening is dicht. Vraag de bank daarom wat zij in de tussentijd kan doen, en of zij werkelijk een verklaring nodig heeft.

Of een verklaring in uw situatie nodig is en wat u intussen kunt regelen, hangt af van de bank en de erfgenamen. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

Vertraging door een keuze bij de rechtbank

Kiest een erfgenaam voor beneficiair aanvaarden of verwerpen, dan loopt daar een eigen termijn.

De akte nalatenschap ontvangt u binnen 3 weken nadat u het griffierecht heeft betaald. Betaalt u aan de balie van de rechtbank, dan krijgt u de akte meestal direct mee.

De notaris heeft die akte nodig om in de verklaring van erfrecht op te nemen wie welke keuze heeft gemaakt. Beneficiaire aanvaarding en verwerping hebben namelijk gevolgen voor wie bevoegd is om de nalatenschap af te wikkelen.

Leg de verklaring bij de rechtbank dus vroeg af, niet als de notaris al klaar zit.

Als er erfgenamen in het buitenland zijn

Dit is de situatie waarin de doorlooptijd het meest oploopt.

De notaris moet de erfgenaam vinden, identificeren en informeren, en dat gaat via instanties buiten Nederland. Stukken moeten soms worden vertaald of gelegaliseerd.

Ook de keuze over aanvaarden moet vanuit het buitenland worden gemaakt, met documenten die in Nederland worden erkend.

Lever daarom alles wat u van die erfgenaam weet meteen aan, en waarschuw hem dat er post van een notaris komt. Een brief die maanden op een verkeerd adres ligt, is de meest voorkomende vertraging.

Wat er vaak misgaat

Er wordt gewacht met de aanvraag tot “alles rond is”, terwijl de notaris juist parallel kan werken.

Eén erfgenaam reageert niet op de brief van de notaris, en niemand belt hem.

De executeur heeft nog niet besloten of hij de benoeming aanvaardt.

De verklaring bij de rechtbank wordt pas afgelegd als de notaris erom vraagt.

Er is geen aanspreekpunt, waardoor de notaris met vijf erfgenamen tegelijk correspondeert.

Als het te lang duurt

Duurt het langer dan afgesproken, vraag dan de notaris concreet waar het op wacht. Meestal is dat één ontbrekend stuk of één erfgenaam.

Kunt u daar zelf iets aan doen, doe het dan. Kunt u dat niet, vraag dan of de notaris een tussenoplossing ziet, bijvoorbeeld een verklaring waarin de bevoegdheid van een gevolmachtigde alvast wordt vastgelegd.

Blijft het kantoor zelf achter, dan kunt u dat bespreken. Bent u ontevreden over de dienstverlening, dan kunt u een klacht indienen bij het kantoor en daarna bij de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.

Wat u ondertussen wél kunt regelen

Wachten op de verklaring betekent niet stilzitten. Veel werk staat er los van.

Meld het overlijden bij alle organisaties, zeg contracten en abonnementen op, en regel de post. Daarvoor is geen verklaring nodig.

Maak de boedelbeschrijving en schrijf de schuldeisers aan. De eerste drie maanden hoeven schuldeisers niet te worden betaald, en die tijd is er precies voor.

Verzamel de stukken voor de aangifte erfbelasting. Bij een overlijden in 2026 of later moet die binnen 20 maanden na het overlijden binnen zijn.

Zo is de verklaring, als hij komt, het laatste puzzelstuk in plaats van het eerste.

Veelgestelde vragen

Hoeveel weken duurt een verklaring van erfrecht?

Daar is geen vast antwoord op. Bij een eenvoudige situatie met complete stukken en snel reagerende erfgenamen gaat het om weken; bij erfgenamen in het buitenland of een executeur die nog moet beslissen, kan het maanden worden.

Kan de bank intussen iets doen?

Veel banken betalen de rekening van de uitvaartondernemer van de geblokkeerde rekening. Vraag ook of de bank werkelijk een verklaring nodig heeft; bij een klein saldo volstaat vaak een vrijwaring.

Wat houdt de verklaring het vaakst op?

Een erfgenaam die geen keuze maakt over aanvaarden, of die niet reageert. En een executeur die nog moet beslissen of hij de benoeming aanvaardt.

Kan ik zelf iets versnellen?

Ja: lever alles in één keer aan, vraag het Centraal Testamentenregister zelf na, bespreek de keuze over aanvaarden vooraf en wijs één aanspreekpunt aan.