Wat moet u regelen in de eerste week na een overlijden?

De eerste week staat in het teken van de uitvaart. Dat is ook de enige harde termijn die nu speelt: tussen 36 uur en zes werkdagen na het overlijden.

Daarnaast zijn er twee dingen die nu handig zijn om te regelen, omdat ze later weken kunnen kosten. Dat zijn de akte van overlijden en een eerste overzicht van de administratie.

De uitvaart binnen zes werkdagen

Weekenden en feestdagen tellen niet mee als werkdag. Bij een overlijden op vrijdag heeft u dus meer tijd dan zes kalenderdagen.

Lukt het niet binnen die termijn, bijvoorbeeld omdat familie uit het buitenland moet komen? Dan kan de burgemeester uitstel geven. Dat is de burgemeester van de gemeente waar de overledene zich bevindt. De uitvaartondernemer regelt dat verzoek meestal.

Wilt u juist eerder dan 36 uur, dan is toestemming nodig van de officier van justitie én van de burgemeester.

De akte van overlijden: bestel ruim

Bij de aangifte van overlijden geeft de gemeente twee dingen af. Het verlof tot begraven of cremeren, en een afschrift van de akte van overlijden.

Dat afschrift heeft u daarna overal nodig: bij de bank, de verzekeraars, het pensioenfonds, de hypotheekverstrekker, soms bij de werkgever. Veel organisaties willen een eigen exemplaar en sturen het niet terug.

Vraag er daarom meteen vijf tot tien aan. Achteraf bijbestellen kan, maar dan duurt het weer weken en kost het opnieuw geld. Zie Akte van overlijden aanvragen.

Een eerste overzicht van de administratie

Terwijl u toch in de papieren zit voor de uitvaart, is dit het moment om een ruwe inventarisatie te maken. Niet om iets op te zeggen, alleen om te weten wat er is.

Zoek op: bankafschriften, verzekeringspolissen, pensioenoverzichten, de hypotheek, de energierekening, abonnementen, en eventueel een testament.

Maak een lijst met organisatie, contractnummer en of het op één naam of op twee namen staat. Dat laatste bepaalt later of iets overgezet of opgezegd moet worden.

Kijk ook of er een testament is. Dat kunt u nagaan bij het Centraal Testamentenregister; de notaris of de uitvaartondernemer kan dat opvragen.

De eerste week, in volgorde

1. Doe aangifte van overlijden bij de gemeente waar iemand is overleden, of laat de uitvaartondernemer dat doen. Dit gebeurt vóór de uitvaart.
2. Vraag vijf tot tien afschriften van de akte van overlijden aan.
3. Regel de uitvaart binnen de termijn van 36 uur tot zes werkdagen.
4. Meld het overlijden bij de bank zodra u de akte heeft. Vraag meteen hoe het zit met de rekening en met de uitvaartnota.
5. Maak een overzicht van de administratie zonder nog iets op te zeggen.
6. Vraag na of er een testament is via het Centraal Testamentenregister.

Welke organisaties er in uw geval bij komen kijken, verschilt sterk. Doe de Regelcheck om te zien wat er bij u speelt. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

De bank in de eerste week

Zodra de bank het overlijden weet, wordt de rekening van de overledene meestal geblokkeerd. Automatische incasso’s kunnen dan stoppen, ook die van de zorgverzekering of de energie.

Bij een en/of-rekening kan de andere rekeninghouder er in de meeste gevallen gewoon bij, maar dat verschilt per bank. Vraag het expliciet.

Vraag ook naar de uitvaartnota. Veel banken betalen die rechtstreeks aan de uitvaartondernemer vanaf de geblokkeerde rekening. Dat scheelt u het voorschieten van duizenden euro’s.

En vraag om een saldoverklaring per overlijdensdatum. Die heeft u later nodig voor de aangifte erfbelasting, en de aanvraag duurt vaak weken.

De werkgever en de uitkering

Werkte de overledene nog, bel dan deze week de werkgever. Er kan loon of vakantiegeld openstaan, en veel cao’s kennen een overlijdensuitkering van één of meer maandsalarissen.

Die uitkering gaat vaak automatisch, maar niet altijd. Vraag ernaar en vraag ook naar het pensioenfonds waar de werkgever bij is aangesloten.

Kreeg de overledene een uitkering, dan stopt die meestal per de maand van overlijden. De uitkeringsinstantie krijgt het overlijden via de gemeente door; te veel betaalde bedragen worden later verrekend.

Bewaar de laatste loonstrook of uitkeringsspecificatie. Die heeft u nodig voor de aangifte inkomstenbelasting.

De woning in de eerste week

Staat de woning leeg, loop hem dan deze week één keer na. Niet om op te ruimen, maar om te voorkomen dat er iets misgaat.

Zet de verwarming op een lage stand in plaats van uit; leegstand met vorst geeft leidingschade. Leeg de koelkast en de brievenbus. Kijk of ramen en deuren dicht zijn.

Meld leegstand bij de opstalverzekeraar. Sommige polissen stellen voorwaarden bij langdurige leegstand, en dat wilt u weten voordat er iets gebeurt.

Zeg nog niets op en ruim nog niets weg; daarvoor is het te vroeg.

Wat u deze week nog niet hoeft te beslissen

Er komen deze week veel vragen op u af die klinken alsof ze nu beantwoord moeten worden. Vier daarvan mogen wachten.

Wat er met de as gebeurt. Het crematorium bewaart die minimaal een maand.

Wat er met de woning gebeurt. Verkopen, opzeggen of leeghalen zijn beslissingen voor later, als duidelijk is wie de erfgenamen zijn.

Wie welk voorwerp krijgt. De verdeling van de inboedel is het slechtst denkbare gespreksonderwerp in de week van de uitvaart.

En of u de erfenis aanvaardt. Dat is een beslissing met gevolgen; neem daar de tijd voor en zoek eerst uit of er schulden zijn.

Wat deze week wel nuttig is: papieren bij elkaar leggen en opschrijven wat u tegenkomt.

Wat er vaak misgaat

Er wordt één afschrift van de akte aangevraagd. De meeste huishoudens hebben er zeker vijf nodig.

Abonnementen worden meteen opgezegd. Wacht daarmee tot duidelijk is of de partner ze overneemt.

De saldoverklaring wordt pas maanden later aangevraagd, waardoor de aangifte erfbelasting stil komt te liggen.

Er wordt niets vastgelegd over wie wat betaalde voor de uitvaart. Zet dat op papier; het is een schuld van de nalatenschap en moet verrekend worden.

Er wordt al beslist over het aanvaarden van de erfenis. Dat hoeft deze week niet, en het is een beslissing met gevolgen.

Veelgestelde vragen

Moet ik de werkgever van de overledene bellen?

Ja, en het liefst deze week. Er kan nog loon of vakantiegeld openstaan, en soms is er een overlijdensuitkering die de werkgever uit zichzelf uitkeert.

Hoe weet ik of er een testament is?

Via het Centraal Testamentenregister. Dat register zegt of er een testament is en bij welke notaris, niet wat erin staat. De notaris of uitvaartondernemer kan het opvragen.

Kan ik de woning van de overledene alvast opzeggen?

Bij een huurwoning speelt de opzegtermijn van de verhuurder, en die gaat vaak in na het overlijden. Neem contact op met de verhuurder voor de regels, maar zeg nog niets op voordat de erfgenamen bekend zijn.

Moet ik de zorgverzekering opzeggen?

Die stopt in de meeste gevallen automatisch na de melding bij de gemeente. Kijk het wel na op de eerstvolgende afrekening.

Wanneer moet de erfbelasting geregeld zijn?

Bij een overlijden vanaf 2026 heeft u twintig maanden na de overlijdensdatum. Dat is dus niet iets voor deze week.