Nederlander met vermogen in het buitenland

Een vakantiehuis in Frankrijk, een spaarrekening in Duitsland, aandelen bij een broker in Ierland, een appartement in Turkije. Steeds meer nalatenschappen hebben een stuk over de grens. Elk stuk brengt twee vragen mee: welk erfrecht geldt ervoor, en welk land heft er belasting over. De antwoorden zijn verschillend, en dat is precies waar het vaak misgaat.

Welk erfrecht geldt

Binnen de Europese Unie, met uitzondering van Denemarken en Ierland, geldt de Europese erfrechtverordening. Die kiest één recht voor de hele nalatenschap: het recht van het land waar de overledene zijn laatste gewone verblijfplaats had. Woonde hij in Nederland, dan geldt het Nederlandse erfrecht ook voor de woning in Spanje. Een testament kan een rechtskeuze bevatten voor het recht van de nationaliteit; een Nederlander in Portugal kan zo Nederlands recht kiezen.

Buiten de EU en in Denemarken en Ierland bepaalt het land zelf welk recht het toepast op vermogen binnen zijn grenzen. Voor onroerend goed is dat vaak het eigen recht. Een woning in Zwitserland, Turkije of de Verenigde Staten kan daardoor onder ander erfrecht vallen dan de rest van de nalatenschap.

Vermogen ligt in	Erfrecht	Bewijs dat u erfgenaam bent
EU-land (niet Denemarken of Ierland)	Recht van de laatste gewone verblijfplaats, tenzij rechtskeuze	Europese verklaring van erfrecht van de Nederlandse notaris
Denemarken, Ierland, buiten de EU	Vaak het recht van dat land voor onroerend goed	Nederlandse verklaring van erfrecht, gelegaliseerd en vertaald, of een lokale procedure

Welke belasting geldt

De Belastingdienst is helder: woonde de overledene in Nederland, dan betaalt u hier erfbelasting over de hele nalatenschap, waar het vermogen ook ligt. Was de overledene Nederlander maar langer dan 10 jaar uit Nederland weg, dan heft Nederland niet meer.

Het land waar het vermogen ligt, heft vaak ook, meestal alleen over onroerend goed binnen zijn grenzen, soms ook over bankrekeningen. Dan is er dubbele belasting. Nederland verrekent die met een verdrag als dat er is, en anders met het Besluit voorkoming dubbele belasting. De buitenlandse belasting over het buitenlandse onroerend goed komt in mindering op de Nederlandse erfbelasting, tot het bedrag dat Nederland daarover zelf heft. Lees de details bij dubbele belasting.

Wat u nu doet

1. Maak een lijst van alles wat over de grens ligt: onroerend goed, rekeningen, beleggingen, verzekeringen, een auto, een boot. Zoek de eigendomsbewijzen en de laatste afschriften.
2. Vraag het testament op en lees of er een rechtskeuze in staat. Dat bepaalt welk erfrecht de notaris toepast.
3. Vraag de notaris om een Europese verklaring van erfrecht als er vermogen in een EU-land ligt. Voor andere landen vraagt u wat daar wordt geaccepteerd; vaak een gelegaliseerde en vertaalde Nederlandse verklaring.
4. Neem een adviseur in het land van het vermogen: een notaris, advocaat of belastingadviseur ter plaatse voor de overschrijving en de lokale aangifte. De termijnen daar zijn vaak korter dan de Nederlandse 20 maanden.
5. Doe de Nederlandse aangifte erfbelasting over het wereldwijde vermogen en vraag daarin de verrekening van de buitenlandse belasting aan, met de buitenlandse aanslag als bewijs.
6. Laat de waarde vaststellen per het moment van overlijden, in de lokale munt en omgerekend naar euro’s op die datum.

Welke landen in uw nalatenschap meespelen en wat er per land nodig is, ziet u na de Regelcheck. Gratis, en u ziet uw uitkomst vóór u betaalt.

De buitenlandse bankrekening

Een bank in een ander land blokkeert de rekening net als een Nederlandse bank, en vraagt om een bewijs van erfrecht. Binnen de EU is dat de Europese verklaring van erfrecht; daarbuiten vraagt de bank vaak een gelegaliseerde en vertaalde verklaring, soms een lokaal document. Reken op weken tot maanden. Vraag de bank schriftelijk welke stukken zij accepteert voordat u iets laat vertalen.

Buitenlandse rekeningen die niemand kent, komen vaak boven via de belastingaangifte van de overledene: box 3 vermeldt buitenlandse tegoeden. Kijk ook naar automatische overschrijvingen naar of van buitenlandse rekeningnummers.

De buitenlandse woning

Voor onroerend goed gelden altijd de registers en de belastingen van het land waar het ligt. De overschrijving gebeurt daar, meestal via een notaris ter plaatse, en de lokale erfbelasting of overdrachtsbelasting wordt daar betaald. Lopende kosten, zoals lokale onroerendezaakbelasting, de verzekering en de beheerder, gaan door tot de overdracht of verkoop. Lees meer bij woning in het buitenland.

Wat er vaak misgaat

De erfgenamen laten de Nederlandse afwikkeling lopen zonder de buitenlandse termijnen te kennen, en de lokale aangifte is te laat.

De buitenlandse belasting wordt betaald, maar niet verrekend in de Nederlandse aangifte, en de erfgenamen betalen dubbel.

Een Nederlandse verklaring van erfrecht wordt naar een Spaanse bank gestuurd zonder de Europese verklaring die zij vraagt.

De woning in het buitenland wordt niet meegenomen in de Nederlandse aangifte, en de Belastingdienst legt later een navordering op.

De rechtskeuze in het testament wordt over het hoofd gezien, en de notaris past het verkeerde erfrecht toe.

Beleggingen en verzekeringen over de grens

Steeds meer mensen beleggen via een buitenlandse broker of hebben een levensverzekering bij een buitenlandse maatschappij. Ook daarvoor gelden de regels hierboven: het erfrecht van de gewone verblijfplaats binnen de EU, en de Nederlandse erfbelasting over het wereldwijde vermogen. De praktische kant is vaak lastiger dan de juridische. Een broker vraagt om een bewijs van erfrecht in zijn eigen taal of in het Engels, een formulier van de erfgenamen, en soms om een rekening op naam van elke erfgenaam voordat hij de effecten overboekt.

Een buitenlandse levensverzekering keert uit aan de begunstigde op de polis, buiten de nalatenschap om, maar de uitkering kan in Nederland wel belast zijn met erfbelasting als de premie ten laste van de overledene kwam. Vraag de maatschappij om een opgave van de uitkering en de betaalde premies, en neem die mee in de Nederlandse aangifte. Waardeer effecten op de slotkoers van de sterfdatum, omgerekend naar euro’s op die dag.

Veelgestelde vragen

Welk erfrecht geldt voor de woning van mijn ouder in Spanje?

Woonde uw ouder in Nederland, dan het Nederlandse erfrecht, op grond van de Europese erfrechtverordening. Voor de overschrijving gelden wel de Spaanse registers.

Moet ik in Nederland erfbelasting betalen over buitenlands vermogen?

Ja, als de overledene in Nederland woonde. Nederland heft over het wereldwijde vermogen en verrekent de belasting die het andere land heft over onroerend goed daar.

Wat is een Europese verklaring van erfrecht?

Een verklaring van de Nederlandse notaris die in alle EU-landen die aan de verordening meedoen, bewijst wie erfgenaam is. Denemarken en Ierland doen niet mee.

Wat als de overledene al jaren in het buitenland woonde?

Dan geldt meestal het erfrecht van dat land, tenzij het testament Nederlands recht kiest, en heft Nederland geen erfbelasting meer als de overledene langer dan 10 jaar weg was.

Hoe waardeer ik buitenlands vermogen voor de aangifte?

Op de waarde op de sterfdatum, in de lokale munt, omgerekend naar euro’s tegen de koers van die dag. Voor onroerend goed is een taxatie of de lokale belastingwaarde het uitgangspunt.